Cukrzyk w podróży

Na wakacje każdy z Was czeka z niecierpliwością, a wszystko dlatego, że podczas wakacji mamy wreszcie czas na odpoczynek, wyjazdy marzeń, a także na szalone przygody. Każdy planując wyjazd musi się do niego przygotować, dotyczy to także dziecka z cukrzycą. Podczas wakacji plan dnia, pory snu i posiłków a także aktywność fizyczna bardzo często różnią się od planu dnia podczas roku szkolnego. Każdy z nas ma prawo do odpoczynku, dotyczy to także dziecka z cukrzycą, które na równi ze swoimi rówieśnikami powinno uczestniczyć we wszystkich wyjazdach. Podstawą bezproblemowego pobytu na wakacjach, wyciecze czy obozie jest prawidłowe przygotowanie zarówno dziecka jak i rodziców do wyjazdu. Będzie ono zależało od miejsca do którego dziecko wyjeżdża jak i od odległości oraz czasu trwania wyjazdu. Inaczej przygotujemy dziecko na jedno-lub dwudniową wycieczkę niedaleko miejsca zamieszkania a inaczej na kilkunastodniowy wyjazd na obóz czy wyjazd poza granice kraju. Należy zaznaczyć, że rodzic „ wypuszczając „: dziecko na samodzielny wyjazd zawsze będzie odczuwał niepokój i będzie zadawał sobie pytanie? czy to już czas na samodzielny wyjazd, czy wszystko spakowane, czy nasz wypielęgnowany syn/ córka sobie poradzi, co się stanie kiedy zachoruje, czy dobrze obliczy dawkę insuliny i WW i tak dalej ?. Drodzy rodzice- nie wszystko możecie zaplanować i przewidzieć a także ustrzec dziecko przed nazwijmy to „ kolizją” zdrowotną. Wasze obawy nie mogą ograniczyć dziecku bycia samodzielnym, a wyjazd jest ku temu doskonałą okazją. Koniec roku szkolnego zwykle łączy się ze stresem który jest przyczyną podwyższonych poziomów glukozy. Poziomy te często musimy korygować dodatkową dawką a nawet dawkami insuliny szybko lub krótko działającej ( u osób podających insulinę Penem) a przy terapii pompowej czasowym zwiększeniem przepływu insuliny w bazie. Odwrotnie jest na wakacjach, kiedy to już po kilku dniach odpoczynku od szkoły konieczne będzie obniżenie dawki insuliny podawanej w bazie ( w pompie zmiana insuliny bazy na wakacyjną). Jeżeli wyjazd na wakacje jest zaplanowany kilka dni po zakończeniu roku szkolnego, należy wówczas zaplanować redukcję dawki insuliny w bazie i przygotować dziecko/ opiekuna do kolejnych weryfikacji insuliny w bazie a może także w bolusach. Czas podróży bardzo często wiąże się z mniejszą aktywnością fizyczną a dodatkowo spożywane przekąski prowadzą do przecukrzenia. Dobrą metodą jest zwiększenie bazy w pompie na okres podróży o około 20-30%, natomiast osoby podające insulinę Penem powinny podawać insulinę w bolusach korekcyjnych. Zawsze jeżeli jest to możliwe należy podczas przerwy, nawet przez kilka minut poruszać się, wypić płyny obojętne i obowiązkowo zbadać poziom glukozy.

Podczas wyjazdu na zachód na inny kontynent, należy pamiętać o przestawieniu zegara na pompie i glukometrze, natomiast osoby podające insulinę Penem powinny podać kolejną dawkę insuliny Bazy dokładnie o takiej samej porze w jakiej podawana była insulina w Polsce. Jeżeli przerwa między kolejną dawką będzie dłuższa niż 24 godziny, wówczas niedobór insuliny należy uzupełnić insuliną podawaną w bolusie doposiłkowym.
Jeżeli podróżujemy na Wschód, wówczas należy zwrócić uwagę, na porę podania kolejnej dawki insuliny. Insulina podana wcześniej może nałożyć się na hipoglikemizujące działanie aktualnie podanej insuliny.( skrócenie czasu).

Nadal problemem są wyjazdy bez rodziców na wycieczki klasowe/ wakacje, „zieloną szkołę” czy opiekunów. Przykro to stwierdzić ale są jeszcze szkoły w których uczniowie z cukrzycą, a także innymi chorobami przewlekłymi nie mają możliwości wyjazdów lub wyjazd jest warunkowany obecnością rodzica lub opiekuna. Zgodnie z wytycznymi MEN poza rodzicem zgodę na wyjazd dziecka powinien wyrazić wychowawca, którego odmowa zabrania dziecka nie jest łamaniem prawa. Z punktu prawnego nie jest to łamanie prawa, jednak z punktu ludzkiego wyjazd na „zieloną szkołę” jest częścią nauki w której dziecko na równi z pozostałymi uczniami powinno uczestniczyć. Zadaniem nauczyciela jest zatem dostosowanie planu szkolnego wyjazdu nie tylko do dzieci zdrowych ale także do dziecka z chorobą przewlekłą. Wychowawca powinien uwzględnić nie tylko wiek dziecka ale także do jego stan zdrowia oraz poziom wiedzy o chorobie. Podczas wyjazdu należy ograniczyć długotrwały i intensywny wysiłek fizyczny, a także poprosić ośrodek w którym dzieci będą się stołowały o przygotowanie posiłków dla dziecka z podaniem ilości węglowodanów w porcjach.
Przed wyjazdem obowiązkiem rodzica jest zaopatrzenie dziecko w rzeczy, które będą niezbędne w podróży oraz podczas pobytu na wycieczce/ urlopie. Wyjazd bez rodziców z kolegami wymaga staranniejszego przygotowania, ponieważ poza sprawdzeniem wiedzy o cukrzycy dziecka, konieczne jest poinformowanie kolegi / nauczyciela o zasadach terapii, sposobie udzielania pomocy w sytuacji nagłej, oraz o niepokojących objawach a szczególnie o objawach niedocukrzenia.

Dzieci chętnie samodzielnie wyjeżdżają na wycieczki / wakacje, należy jednak podkreślić, że wyjazd taki jest możliwy tylko wówczas jeżeli potrafi samodzielnie "zarządzać" cukrzycą.

Dziecko, które nie posiada wiedzy o cukrzycy a szczególnie:
- nie potrafi podać prawidłowej i nieprawidłowej wartości glukozy, zabezpieczyć się przed niedocukrzeniem podczas wysiłku fizycznego, samodzielnie obliczać wymienniki węglowodanowe a także nie wie jak obliczyć i podać należną dawkę insuliny( również osobistą pompą insulinową), oznaczyć poziomu glukozy przy użyciu glukometra,
NIE POWINNO SAMODZIELNIE WYJEŻDŻAĆ NA WAKACJE.

Dziecko, które nie potrafi jeszcze samodzielnie prowadzić terapii cukrzycy może i powinno skorzystać z wyjazdu, ale dla bezpieczeństwa dziecka, powinien mu towarzyszyć rodzic lub inna osoba ( opiekun) posiadająca wiedzę o cukrzycy. Jeżeli wychowawca zgodzi się na zabranie dziecka, wówczas obowiązkiem rodzica jest spotkanie się z wychowawcą kolonii i pielęgniarką klika dni a nawet kilka tygodni przed wyjazdem w celu przekazania materiałów edukacyjnych oraz ważnych informacji o zasadach leczenia dziecka, czyli: porach podawania insulin, ilości WW w posiłkach, objawach hipoglikemii i sposobie postępowania w niedocukrzeniu a także o bezpiecznych poziomach glukozy przed snem oraz przed i po wysiłku.
Odpowiednio wcześniej zaplanowane wakacje oraz wdrożenie dziecka we wszystkie czynności związane z terapią cukrzycy, umożliwią mu bezpieczny pobyt na wakacjach/ wycieczce czy obozie, a rodzicom spokojnie oczekiwanie na powrót pociechy z upragnionych wakacji/ wycieczki. Należy pamiętać, że dobre samopoczucie dziecka pozwala na dobry odpoczynek nie tylko naszemu dziecku ale także pozostałym uczestnikom wycieczki, obozu czy wczasów. Wyjazd wakacyjny tylko wówczas będzie bezpieczny i pełen przygód jeżeli wcześnie zostanie rozsądnie zaplanowany. Wakacje nie zwalniają z obowiązku kontroli glikemii, a wręcz odwrotnie w niektórych sytuacjach wymagane jest bardziej skrupulatna samokontrola ( np. podczas obozu sportowego).

Od czego powinno się rozpocząć przygotowania do wyjazdu?

Od wizyty u lekarza diabetologa z którym należy omówić sposób postępowania zarówno podczas podróży jak również w miejscu wypoczywania ( szczególnie jeżeli dziecko będzie podróżowało bez rodziców).

Tabela 1. Dziecko wyjeżdżające samodzielnie na wakacje powinno:

1. Samodzielnie badać poziom glukozy oraz podawać insulinę ( również w pompie)
2. Znać rodzaje i pory podawania insuliny ( tzn. wiedzieć, którą insulinę podaje do posiłków a którą jako bazę).
3. Znać sposób obliczania dawki insuliny na WW/ oraz dawki korekcyjnej w sytuacji wysokiego poziomu glukozy.
4. Znać postępowanie w sytuacji hipoglikemii ( wychowawca powinien otrzymać Glukagon oraz instrukcję o sposobie jego podania w sytuacji ciężkiego niedocukrzenia).
5. Znać zasady postępowania przed planowanym i nieplanowanym wysiłkiem fizycznym oraz przeciwwskazania do podejmowania wysiłku fizycznego.
6. Znać wartość bezpiecznego poziomu glukozy przed wysiłkiem oraz przed snem.

Tabela 2. Do bagażu słodkiego podróżnika należy zapakować:

1. Legitymację lub zeszyt samokontroli w którym powinny znaleźć się informacje o ilości WW na posiłek, dawkach insuliny na WW ( dla osób posiadających pompę także na WBT), dawce insuliny korekcyjnej oraz telefony: do rodziców, lekarza/ edukatora Poradni lub Szpitala/ Kliniki.
2. Insuliny na cały okres pobytu + 50% zapas
3. Peny, które powinny być czytelnie opisane ( Insulina przed posiłkiem, insulina Baza) + dodatkowy Pen (osoby posiadające pompę jeden Pen z szybkodziałającym analogiem)
4. Glukometr + lancety ( jeżeli wyjeżdżamy na dłuższy okres zapasowy glukometr najlepiej ten sam model), przynajmniej 50 - 100 pasków dodatkowych , baterie do glukometra
5. Dwa zestawy Glukagonu
6. Paski do oznaczania ketonów w moczu – 1 opakowanie
7. Glukoza a tabletkach/ żelu/ kostkach lub napój wysokoenergetyczny ( kilkanaście wymienników )
8. Osoby posiadające pompę insulinową zabierają dodatkowo: baterie do pompy, 2 x więcej wkłuć i zbiorników do insuliny, środek do dezynfekcji skóry.
9. Leki p. gorączkowe, p. bólowe oraz wszystkie leki stosowane przewlekle ( np. leki p. alergiczne), które przekazujemy wychowawcy
10. Leki na wypadek dolegliwości żołądkowych ( biegunki, zgaga, wymioty)
11. Krople do oczu,, nosa oraz tabletki do ssania i leki p. kaszlowe.
12. Osoby cierpiące na chorobę lokomocyjną sprawdzone leki przeciwwymiotne
13. Środki odkażające oraz materiały opatrunkowe
14. Kremy ochronne z filtrem UV oraz środki odstraszające owady.
15. Identyfikator informujący o chorobie ( bransoletka, naszyjnik, legitymacja)

Etui z wkładem chłodzącym do przechowywania insuliny oraz pojemnik na zużyty sprzęt( igły, kłujki, paski, zestaw infuzyjny do pompy).

Sprzętu zużytego nie wolno wyrzucać do kosza na śmieci.
Wszystkie leki przekazujemy pielęgniarce/.wychowawcy.

Przed wyjazdem wskazane jest spotkanie się z pielęgniarka edukacyjną, która nie tylko sprawdzi wiedzę dziecka z zakresu odżywiania, podawania insuliny, oznaczania poziomu glukozy a u osób posiadających osobistą pompę insulinową również technikę wypełniania zestawu oraz zasady obsługi pompy.
Nauczyciel i pielęgniarka powinni otrzymać wszystkie niezbędne informacje o sposobie leczenia cukrzycy, lekach które dziecko poza insuliną przyjmuje, porach ich podawania a także informację o objawach niedocukrzenia.
Należy zadbać aby przed wyjazdem cukrzyca była dobrze uregulowana, dlatego dobrze jest przygotować się do wyjazdu kilka dni a nawet tygodni wcześniej. Dziecko, które cierpi na chorobę lokomocyjną przed podróżą autokarem/ samochodem, należy zabezpieczyć i podać sprawdzone leki.

Przed wyjazdem na kolonie z grupą dzieci bez cukrzycy należy sprawdzić czy kuchnia w ośrodku do którego wysyłamy dziecko jest w stanie przygotować posiłki, czy jest możliwość podania ilości węglowodanów w poszczególnych porcjach, czy będzie miało możliwość zbadania poziomu glukozy, podania insuliny, przechowania insuliny w lodówce oraz czy otrzyma informację o ilości węglowodanów / WW w posiłkach. Informacja ta jest ważna, ponieważ zapas insuliny powinien być przechowywany w temperaturze 2-8° C, natomiast insulinę w Penie można podawać przez 4-6 tygodni, pod warunkiem, że temperatura otoczenia nie będzie wyższa od 25°C. Insuliny w OPI nie zaleca się używać dłużej niż 6-7 dni. Wychowawcy należy przekazać informację o konieczności zabezpieczenia insuliny ( w Penie oraz w pompie) przed bezpośrednią ekspozycją na promienie słoneczne.
Dziecko, które na cukrzycę choruje kilka tygodni/miesięcy nie powinno wyjeżdżać samodzielnie, ponieważ jego doświadczenie z chorobą może być niedostateczne.

Coraz więcej dzieci z cukrzycą ma rozpoznaną celiakię z powodu której konieczne jest stosowanie diety bezglutenowej. Jeżeli kuchnia w ośrodku kolonijnym nie ma możliwości przygotowania posiłków bezglutenowych, wówczas wyjazd dziecka na kolonie jest niemożliwy. Dobrym i często jedynym rozwiązaniem jest wysłanie dziecka z cukrzycą i chorobą trzewną na kolonie/ obozy, które każdego roku są organizowane przez fundacje i stowarzyszenia osób z cukrzycą. Na obozach tych nadzór sprawuje wyszkolony personel medyczny, również zapewniona jest dieta bezglutenowa. Wyjazd na obóz zorganizowany dla dzieci z cukrzycą jest wskazany dla tych dzieci, które na cukrzycę chorują krótko a także dla dzieci, które nie są jeszcze samodzielne. Na obozach tych wypoczynek połączony jest z edukacją, a ponadto obecności fachowej opieki medycznej zapewnia dziecku bezpieczeństwo. Na obozie kierowanym dla dzieci z cukrzycą posiłki spożywane są regularnie 4-5 x / dzień, ponadto dziecko uczone jest samodzielności w podejmowaniu decyzji o dawkach insuliny, obliczania WW oraz WBT w posiłkach a co jest najważniejsze, ma możliwość spotkania się z osobami mającymi taki sam problem. Należy podkreślić, że na obozach nawiązuje się liczne kontakty koleżeńskie, czasami na całe życie.

Urlop nad morzem:

Niektóre osoby wyjeżdżając nad morze decydują się na dołączenie pompy i przejście na terapię penową, inni natomiast odłączają pompę tylko na okres kąpieli i opalania. Jeżeli czasowo odłączy się pompę, wówczas należy pamiętać o podłączeniu jej i podaniu insuliny nie rzadziej niż co 2 godziny. W pompie podawana jest insulina szybkodziałająca, której zapas skończy się po około 2 godzinach. Niedobór lub brak insuliny prowadzi do przecukrzenia a nawet do kwasicy metabolicznej. Obecność ciał ketonowych wpływa hamująco na działanie insuliny, ( rośnie insulinooporność), dlatego po ponownym podłączeniu pompy, często w celu obniżenia wysokiego poziomu glukozy, konieczne będzie nawet podwojenie dawki insuliny. Pompy nie są odporne na zanurzenie w wodzie, chociaż niektórzy producenci zapewniają, że zanurzenie sprzętu na kilka minut nie prowadzi do jego uszkodzenia. Osobiście nie radzę eksperymentować ze sprzętem, ponieważ po takim eksperymencie zwykle można się z pompą pożegnać. Przed wejściem do wody należy pamiętać o zabezpieczeniu końcówki wkłucia specjalną zatyczką. Woda basenowa a także woda morska jest pełna różnych zarazków, które mogą przedostać się przez niezabezpieczone wkłucie do organizmu. Podczas pobytu na wakacjach w obawie przed niedocukrzeniem, należy częściej badać poziom glukozy, ponieważ ryzyko niedocukrzenia na wakacjach jest większe niż podczas zajęć szkolnych. Nie działają już hormony stresu, które były odpowiedzialne za wyższe poziomy glukozy podczas zajęć szkolnych. Wakacje to okres relaksu, odpoczynku i większej aktywności fizycznej, dlatego zapotrzebowanie na insulinę podczas wakacji znacznie się zmniejsza. Konieczna jest zatem redukcja dawki insuliny bazy, poprzez zaprogramowanie w OPI bazy wakacyjnej, natomiast osoby podające insulinę w Penie, zmniejszają dawkę insuliny długodziałającą nawet o 50%. Ważne aby odłączoną pompę umieścić w miejscu zacienionym. Insuliny przegrzanej nie wolno używać.

Wyjazd na obóz wędrowny oraz rowerowy po Polsce w grupie osób bez cukrzycy.

Wakacje są nieodłącznie związane z większym wysiłkiem fizycznym, dlatego bardzo ważne jest omówienie z dzieckiem sposobu zabezpieczenia się przed hipoglikemią występującą w trakcie wysiłku, po wysiłku a także w nocy ( późne niedocukrzenie). Dziecko, które nie potrafi rozpoznać niedocukrzenia i zabezpieczyć się przed nim, nie powinno wyjeżdżać samodzielnie na obóz rowerowy czy inny obóz sportowy.

Tabela 3. Wycieczka czy obóz rowerowy mogą być zaakceptowane pod warunkiem, że:

będzie to wycieczka w grupie, która jest poinformowana o obecności o osoby z cukrzycą oraz zna sposób udzielenia pomocy w sytuacji niedocukrzenia.
Przed wyjazdem należy przetestować reakcję organizmu na wysiłek rowerowy.
Podróż nie będzie przebiegała w miejscach gdzie dostęp do opieki medycznej będzie utrudniony lub niemożliwy.
Podczas wycieczki będzie możliwy stały kontakt telefoniczny z opiekunem wycieczki/ rodzicem/ lekarzem/edukatorem

Na wycieczkę rowerową / w góry poza wyposażeniem opisanym w tabeli 2 dziecko powinno zabrać:.

  • wodę oraz zapas szybko wchłaniających się węglowodanów, wygodne obuwie oraz grube, bawełniane skarpety.
  • należy ustalić z lekarzem sposób redukcji dawki insuliny bazy oraz insulin doposiłkowych,
  • ograniczyć podróżowanie w nocy, zaplanować przerwy w podróży oraz częstszą kontrolę poziomów glukozy.
  • ustalić znaki komunikacji z otoczeniem informujące o niedocukrzeniu czy potrzebie pomocy lub odpoczynku.

W celu zabezpieczenia się przed hipoglikemią należy umieścić w zasięgu ręki glukozę bez opakowania, aby podczas jazdy rowerowej można było szybko po nią sięgnąć. Uczestnik wycieczki powinien mieć możliwość odpoczynku oraz spożycia węglowodanów i uzupełnienia płynów, elektrolitów a także zbadania poziomu glukozy. Przed oraz podczas wycieczki rowerowej/ wspinaczki górskiej zaleca się podać insulinę w okolice najmniej aktywne podczas wysiłku ( pod łopatkę, w pośladek). Dobrze jest wyposażyć bagaż w kurtkę przeciwdeszczową oraz bawełniane podkoszulki, nakrycie głowy, materiały opatrunkowe, środki dezynfekujące oraz puder do stóp. Jeżeli stacjonujemy w ośrodku z którego planujemy wyjścia w góry, należy zabrać mały plecak do którego będzie można zapakować tylko rzeczy niezbędne na wycieczce.

Podróżowanie samochodem po Polsce

Niektóre osoby z cukrzycą planują spędzić wakacje podróżując samochodem. Ten sposób spędzania wakacji nie jest zabroniony, ale należy pamiętać, że bezpieczniej jest podróżowanie z osobą towarzyszącą , która zna problem choroby jak również potrafi ocenić zachowanie się kierowcy świadczące o spadku poziomu glukozy. Nie należy rozpoczynać podróży po niedocukrzeniu. Należy zaplanować trasę oraz przerwy w podróży tak aby podczas podróży była możliwość zbadania poziomu glukozy, uzupełnienia płynów oraz glukozy a także na kilkuminutowy relaks. Należy ograniczyć podróżowanie w nocy oraz samodzielnie.

Wyjazdy zagraniczne.

Każdego roku liczna grupa dzieci wyjeżdża na egzotyczne wakacje, często do krajów Afryki czy Azji. Wyjazd te często obwarowane są obowiązkiem szczepień, dlatego wcześniej należy sprawdzić czy i jakie szczepienia obowiązują w kraju do którego planujemy wyjazd. Szczepienie powinno się zaplanować wcześniej, ponieważ objawy poszczepienne mogą spowodować przemijające pogorszenie wyrównania cukrzycy ( gorączka, bóle mięśniowo- kostne). Insulinę w krajach gdzie temperatura jest wyższa od 25°C, należy szczególnie chronić przed przegrzaniem i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Pen należy umieścić w etui termoizolacyjnym natomiast zbiornik z insuliną w OPI osłaniać odzieżą, pamiętając o wymianie insuliny przy każdej zmianie wkłucia ( co 72 godziny).
Szczególnie dokładnie należy zaplanować podróż samolotem. W biurze podróży poprosić o informację o ilości i rodzajach posiłków podczas lotu. W niektórych liniach lotniczych istnieje możliwość zamówienia posiłku dla osób z cukrzycą ( wystarczy zgłosić to stewardesie). Należy zaopatrzyć się w informację (w języku angielskim) o cukrzycy, jak również w telefon do Serwisu Firmy pompowej w kraju do którego się udajemy. Na pokład na okres podróży należy zabrać: insulinę w Penie, glukometr, paski do pomiaru glukozy, glukagon. Insuliny oraz glukometru nie wolno przewozić w luku bagażowym, ponieważ istnieje ryzyko zagubienia bagażu a także przemrożenia insuliny. Obecnie na lotniskach obowiązuje wzmożona kontrola, dlatego o fakcie cukrzycy i posiadaniu insuliny, pompy, Penów należy poinformować służby lotnicze w momencie odprawiania bagażu. Jeżeli linie lotnicze nie zapewniają posiłków podczas lotu, a także na wypadek gdyby serwowane jedzenie było niewłaściwe, należy zaopatrzyć się w produkty spożywcze (zawsze w nadmiarze), które umieszczamy w bagażu podręcznym. W każdych liniach lotniczych możemy poprosić o wodę lub inny napój. Jeżeli korzysta się z pompy insulinowej, na wypadek jej awarii należy do bagażu podręcznego zabrać Pen z insuliną szybko działającą. a także osprzęt do pompy ( baterie, dreny, pojemnik do insuliny). Nie tylko podczas podróży ale także podczas pobytu na wakacjach, w bagażu podręcznym, który zbieramy np. na plażę powinna znaleźć się glukoza, przekąski, woda a także dokument z danymi osobowymi oraz informacją o cukrzycy i telefonach kontaktowych ( za granicą koniecznie w języku angielskim).
Podczas pobytu w krajach Azji/ Afryki należy przestrzegać zasad higieny. Nie należy pić wody z kostkami lodu, surowych warzyw, serwowanych na ulicach soków i owoców. Należy unikać spożywania sosów, frytek, fast foodów, a także potraw smażonych. Najbardziej bezpieczne są: ryż, makarony, pieczywo, potrawy gotowane, duszone i grilowane. Bardzo ważne jest aby podczas urlopu jeść w miarę regularnie, a przed dłuższymi spacerami, pływaniem nie zapominać o dodatkowych przekąskach i pomiarach glukozy. Nie wolno wychodzić na plażę oraz na dłuższą wycieczkę bez „bagażu” podręcznego czyli bez glukozy, glukometra, kujki, pasków do pomiaru glukozy, wody mineralnej ( wyłącznie kupowanej w markecie i oryginalnie zamykanej). Nie powinno się wychodzić samemu na dłuższą wycieczkę, czy nurkowanie/ pływanie. Należy unikać chodzenia po gorącym piasku boso, ponieważ każde skaleczenie może być niebezpieczne dla stóp. W krajach ciepłych należy regularnie uzupełniać płyny, oraz sód, potas i magnez. Często podczas podróży, czy wycieczki nie ma możliwości spożywania obiadu, dlatego w trakcie przygotowania kanapek, należy obliczyć ilość wymienników w każdej porcji przygotowanej„ na drogę”. Do posiłku należy dodać warzywa ( pomidor, ogórek, sałata ). Ważne jest zabranie płynów ( herbata, woda mineralna). Osoba wyjeżdżająca na wycieczkę zagraniczną powinna się dodatkowo ubezpieczyć, ponieważ zachorowanie na chorobę przebiegającą z wymiotami/ biegunką może zakończyć się hospitalizacją. Jeżeli wyjeżdżamy na narty, takie ubezpieczenie jest szczególnie ważne, ponieważ wizyta u ortopedy może być katastrofą dla portfela.
UWAGA W krajach Afryki i Azji należy żądać używania wyłącznie sprzętu jednorazowego.

Co zrobić jeżeli podczas urlopu za granicą wystąpią zaburzenia jelitowe?

Ważne jest uzupełnianie płynów oraz zabezpieczenie się przed niedocukrzeniem. Należy pić co 10-15 min po kilka łyków wody a w sytuacji kiedy poziom glukozy obniża się, pić wysokoenergetyczny napój. Co 1-2 godziny należy kontrolować poziom glukozy oraz badać mocz na obecność ketonów. Można też kontrolować ketony we krwi, ale w tym celu należy zaopatrzyć się wcześniej w odpowiedni glukometr oraz paski do pomiaru ketonów we krwi. Jeżeli stan zdrowia nie poprawia się, poziom glukozy rośnie a w moczu pojawia się aceton, wówczas należy natychmiast skontaktować się z lekarzem w kraju lub w miejscu pobytu.

Czy można podczas wakacji uprawiać sporty ekstremalne - nurkowanie, wspinaczka wysokogórska i inne?

Tak, ale pod warunkiem posiadania dużej wiedzy o cukrzycy oraz reakcji organizmu na ekstremalny wysiłek. Nie powinno się nurkować, chodzić po górach czy np. schodzić do grot samodzielnie. Zawsze może zdarzyć się sytuacja, nie koniecznie mająca związek z chorobą np. skręcenie czy złamanie nogi, skurcz mięśni lub inne zdarzenie w którym tylko pomoc osoby drugiej może uratować zdrowie a może nawet życie. Okres wakacji jest czasem wypoczynku, ale może przynieść również wiele rozczarowań oraz problemów, które mogą zaważyć na całym życiu.

Niektórzy z was na wakacjach sięgają po alkohol, papierosy a niestety także po narkotyki.
Pamiętaj: nie ma narkotyków bezpiecznych jak również nie ma alkoholu bezpiecznego.
Po alkoholu i dużym wysiłku ryzyko niedocukrzenia rośnie wielokrotnie a podanie Glukagonu jest nieskuteczne. Alkohol hamuje wątrobową produkcję glukozy, przyczyniając się do niedocukrzeń, które mogą powtarzać się nawet 2-3 x w ciągu kilku godzin. Ryzyko wystąpienia hipoglikemii po alkoholu zależy od wielu czynników, między innymi od ilości i rodzaju alkoholu, płci, zmęczenia, stanu odżywienia , stanu metabolicznego przed spożyciem alkoholu ( kwasicy, poziomu glukozy), powikłań cukrzycowych ( polineuropatia) oraz indywidualnej tolerancji na alkohol. Spożycie alkoholu przed snem jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ głęboki sen uniemożliwia prawidłowe rozpoznanie hipoglikemii a tym samym podjęcia skutecznej pomocy. Spożywanie alkoholu w towarzystwie młodych ludzi jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ osoba z cukrzycą nie może liczyć na pomoc osób drugich, będących także pod wpływem alkoholu.
Nie wolno podać, sprzedać i spożywać alkoholu osobie, która nie ukończyła 18 roku życia.

Tabela 4. Podejmując decyzję o wypiciu alkoholu należy przestrzegać następujących zasad:

1. Można wypić drinka, małe piwo ale nie wolno się upijać
2. W towarzystwie osoby pijącej powinna być osoba niepijąca
3. Nie wolno pić alkoholu na czczo oraz po niedocukrzeniu
4. Podczas picia alkoholu należy spożywać przekąski zawierające węglowodany o średnim i niskim indeksie glikemicznym
5. Przeciwwskazane jest piecie alkoholu przez młodzież i dzieci.

Niebezpieczeństwem po wypiciu alkoholu jest zwiększony i niekontrolowany popęd płciowy. Skutkiem tego mogą być niechciane pamiątki takie jak: choroby weneryczne, zakażenie wirusem HIV a także nieplanowana ciąża.
Niestety wakacje nie są wakacjami od cukrzycy. Opuszczanie podawania insuliny, brak lub niedostateczna kontrola nie jest metodą na uwolnienie się od choroby.
Wakacje powinny być okresem zasłużonego i aktywnego wypoczynku, podczas których poznaje się ciekawe osoby, miejsca a także doświadcza się wielu niezapomnianych przygód.
Wielu z was spędza bardzo intensywnie wakacje, podróżuje, uprawia sporty, i realizuje swoje marzenia. Dobrze spędzone wakacje to nie tylko opalenizna, oraz wspaniałe wspomnienia ale także bardzo dobry zastrzyk zdrowia i energii na miesiące nauki.
Kończąc życzę wszystkim dzieciom i młodzieży słonecznych wakacji, wspaniałego wypoczynku a przede wszystkim nawiązania trwałych przyjaźni.

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.