Dziecko z cukrzycą w szkole

Dziecko z cukrzycą w szkole

Cukrzyca typu 1. należy do najczęściej występujących chorób przewlekłych u dzieci. Szacuje się, że w Polsce dotyczy około 15000 małoletnich. Zachorowalność ciągle wzrasta i dotyczy coraz młodszych pacjentów. 


Dziecko z cukrzycą powinno mieć w szkole takie same prawa i obowiązki jak jego zdrowi rówieśnicy. Jednak, aby zapewnić mu bezpieczeństwo w czasie nauki, nauczyciel powinien znać podstawowe pojęcia i zagadnienia związane z cukrzycą:

1. Co to jest cukrzyca?
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną o złożonej etiologii. Charakteryzuje się podwyższonym stężeniem cukru we krwi, co spowodowane jest brakiem lub niewłaściwym działaniem insuliny.

2. Podział cukrzycy:
- Cukrzyca typu 1.
- Cukrzyca typu 2.
- Inne rodzaje cukrzycy
- Cukrzyca ciężarnych

3. Który rodzaj cukrzycy dotyczy dzieci?
Dzieci i młodzież najczęściej chorują na cukrzycę typu 1. Jest to choroba przewlekła, której  przyczyny nie są w pełni poznane. Trzustka chorujących dzieci nie produkuje insuliny czyli hormonu odpowiedzialnego za utrzymywanie odpowiedniego poziomu cukru we krwi. Jedynym sposobem leczenia jest podskórne podawanie insuliny za pomocą wstrzykiwaczy lub osobistej pompy insulinowej.

4. Do czego prowadzi nieleczona cukrzyca?
Nieleczona cukrzyca powoduje rozwój wielu powikłań, takich jak ślepota, schyłkowa niewydolność nerek czy amputacje kończyn dolnych.

5. Jakie są prawidłowe wartości cukru we krwi?
Należy dążyć, aby poziomy cukru we krwi były jak najbardziej zbliżone do fizjologii, czyli 75- 115 mg/dl  przed posiłkiem oraz do 130 mg/dl po posiłku.
Natomiast u dzieci z cukrzycą typu 1. akceptowalne będą wartości:

- Przed posiłkiem 75-120 mg/dl
- Po posiłku do 180 mg/dl

6. Niedocukrzenie (hipoglikemia)
Niedocukrzenie to stan w organizmie, kiedy poziom cukru we krwi spadnie poniżej 70 mg/dl. Przyczyną może być:

a) zbyt duża dawka insuliny
b) zbyt intensywny wysiłek fizyczny
c) zbyt mała ilość zjedzonego posiłku

Dziecko, które ma niski poziom cukru we krwi może mieć następujące objawy:

- drżenie rąk
- zaburzenia widzenia
- bladość
- senność
- trudności w koncentracji

Jeśli nauczyciel zaobserwuje u dziecka powyższe objawy powinien:

- skontrolować poziom cukru we krwi glukometrem
- jeśli wynik potwierdzi niedocukrzenie,  podać słodki napój (np. 100 ml  soku lub 100 ml wody z 2 łyżeczkami cukru) lub glukozę w żelu

Nie należy podawać czekolady, batonów oraz cukierków w czekoladzie.

7. Przecukrzenie (hiperglikemia)
Przecukrzenie to stan w organizmie kiedy poziom cukru we krwi podnosi się powyżej 180 mg/dl. Przyczyną może być:

a) zbyt mała dawka podanej insuliny
b) zbyt obfity posiłek

Dziecko, które ma zbyt wysoki poziom cukru we krwi może mieć:

a) wzmożone pragnienie
b) wielomocz (który wiąże się z koniecznością wyjścia do ubikacji w czasie lekcji)

Jeśli dziecko ma poziom cukru we krwi powyżej normy musi podać sobie dodatkową dawkę insuliny. Ilość jednostek insuliny jest kwestią indywidualną. W przypadku dzieci młodszych decyzje te podejmują rodzice (nauczyciel powinien skontaktować się z nimi telefonicznie).

8. Jak powinno się żywić dziecko z cukrzycą?
Dieta dziecka z cukrzycą powinna być zgodna z zasadami zdrowego żywienia. Należy szczególną  uwagę zwrócić na trzy elementy:

- regularność posiłków
- wyliczenie ilości węglowodanów w posiłkach
- niepodjadanie między posiłkami

9. Czy dziecko z cukrzycą może uprawiać sport?
Aktywność fizyczna jest bardzo ważna dla dzieci z cukrzycą typu 1. Dziecko przed planowanym wysiłkiem fizycznym powinno oznaczyć poziom cukru we krwi na glukometrze. Nie powinno ćwiczyć jeśli:

a) poziom cukru we krwi jest zbyt niski (w tym przypadku poniżej 140 mg/dl)
b) poziom cukru we krwi jest zbyt wysoki (w tym przypadku powyżej 250 mg/dl)

Jeśli poziom cukru we krwi jest niższy niż 140 mg/dl  należy przed wysiłkiem spożyć dodatkową przekąskę np. małą kanapkę, średniej wielkości jabłko, mały jogurt, mały batonik lub 3 kostki czekolady. Jeśli glikemia jest wyższa niż 250 mg/dl należy zwolnić dziecko z zajęć oraz umożliwić mu podanie korekty insuliny (w przypadku uczniów młodszych, niesamodzielnych – po konsultacji z rodzicem).

10. Niezbędnik dziecka z cukrzycą. Co to takiego?
Dziecko z cukrzycą musi zawsze mieć w plecaku:

- glukometr – urządzenie do oznaczania poziomu cukru we krwi
- osobisty nakłuwacz do palca 
- wstrzykiwacz z insuliną tzw. pen lub pompę insulinową
- glukozę w kostkach lub sok na niedocukrzenie
- drugie śniadanie lub/i dodatkowe posiłki, w zależności od czasu pobytu w szkole

11. Co zrobić jeśli dziecko z cukrzycą zasłabnie?
Jeśli poziom cukru we krwi obniży się do bardzo niskich wartości dziecko może zasłabnąć i mieć drgawki. Należy wówczas wezwać pogotowie ratunkowe lub podać zastrzyk z glukagonu. Zestaw z glukagonem (GlucaGen) rodzice powinni dostarczyć do szkoły i pozostawić w gabinecie pielęgniarki.

mgr Monika Wolanin, dietetyk

ADC/www/p/dzcws/ online/09/15

Informacje zawarte na niniejszej stronie www.xidoneo.pl nie stanowią porady lekarskiej, która może być udzielona wyłącznie przez lekarza.
Pomimo iż Abbott Diabetes Care dokłada wszelkich starań, aby w zamieszczonych materiałach nie pojawiły się żadne informacje, opinie ani oświadczenia, które mogą wprowadzać w błąd, podkreślamy, że informacje zawarte w zamieszczonych na niniejszej stronie www.xidoneo.pl materiałach, stanowią streszczenie niezależnych ocen i opinii autorów oraz osób z nimi współpracujących.
Zważywszy na powyższe, Abbott Diabetes Care nie bierze żadnej odpowiedzialności za skutki jakichkolwiek niedokładnych lub wprowadzających w błąd informacji lub oświadczeń. Abbott Diabetes Care nie zatwierdza również zawartości ani nie zachęca do zastosowania jakiegokolwiek produktu leczniczego, ani wyrobu medycznego w sposób wykraczający poza bieżące zastosowanie objęte rejestracją na jakimkolwiek terytorium.
Szczegółowe informacje dotyczące produktów leczniczych lub wyrobów medycznych omawianych w przedmiotowych materiałach znajdują się odpowiednio w Charakterystyce Produktu Leczniczego lub Instrukcji Użytkowania dostarczonych wraz z produktem leczniczym lub wyrobem medycznym. Charakterystyka produktu leczniczego oraz Instrukcja Użytkowania zawierają wskazania, przeciwwskazania, skutki uboczne, zalecane procedury, ostrzeżenia oraz środki ostrożności.

 

 

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.