Stopa cukrzycowa

Stopa cukrzycowa

Czy zastanawiałeś się kiedykolwiek, dlaczego lekarze tak bardzo zwracają uwagę na poziomy Twoich cukrów? Przecież podwyższony poziom glukozy (cukru) nie wpływa negatywnie na samopoczucie i nie boli. Pamiętaj jednak, że podstępność cukrzycy polega na tym, że często mimo braku dolegliwości rozwijają się powikłania, które mogą doprowadzić do kalectwa lub nawet śmierci.

Stopa cukrzycowa (tzw. Zespół stopy cukrzycowej), czyli uszkodzenie tkanek stopy u osoby chorującej na cukrzycę, zaliczany jest do późnych powikłań choroby. Może wystąpić zarówno u chorych na cukrzycę typu 1, najczęściej po wielu latach jej trwania, jak i u pacjentów z cukrzycą typu 2. - zwykle w krótszym czasie od rozpoznania choroby.

Zespół stopy cukrzycowej powstaje, gdy przez długi czas Twoje poziomy glukozy (cukru) są zbyt wysokie. Wówczas krążący we krwi cukier uszkadza nerwy obwodowe i naczynia krwionośne. Uszkodzone nerwy nie spełniają swojej funkcji, a więc nie przekazują prawidłowo pewnych, bardzo ważnych dla Twojego organizmu informacji. Z powodu zaburzeń w nerwach obwodowych (np. w obrębie stóp lub rąk) możesz nie odczuwać bólu, dotyku oraz wysokiej lub niskiej temperatury. Sprzyja to powstawaniu uszkodzeń w obrębie stóp. U zdrowych osób ból, który jest odczuwany np. po powstaniu rany, skłania do szybkiej interwencji, odkażenia rany. Dodatkowo nie pozwala na chodzenie i uciskanie uszkodzonego miejsca. U osób z cukrzycą i zaburzeniami czucia takie mechanizmy obronne niestety nie działają, więc sam musisz pamiętać, że rana, która pojawiła się na stopie powinna boleć, należy ją odkazić oraz nie narażać na ucisk w niesterylnych (pełnych bakterii) i ciasnych butach. Niestety, jeżeli nie zastosujesz odpowiednich środków ostrożności, drobna rana przekształca się w coraz większe, niegojące się owrzodzenie, które może ulec zakażeniu. Procesowi opóźnionego gojenia rany sprzyja między innymi wysoki cukier oraz nieprawidłowe ukrwienie okolicy rany, wynikające z uszkodzenia naczyń krwionośnych przez wysokie poziomy glukozy (czyli hiperglikemię). Dzięki prawidłowemu przepływowi krwi przez naczynia krwionośne do rany docierają substancje ułatwiające gojenie: substancje odżywcze, tlen. W przypadku gdy drobne naczynia krwionośne są niedrożne (zatkane lub zwężone) składniki potrzebne do gojenia owrzodzenia niestety nie są dostarczane. U osób z niewyrównaną cukrzycą jest to jedna z przyczyn bardzo długiego czasu gojenia rany. Dodatkowo, gdy owrzodzenie jest zbyt późno zauważone, może już być zakażone i może stanowić źródło zakażenia kości w obrębie stopy lub zakażenia całego organizmu. Taka sytuacja jest zagrożeniem dla życia i często z uwagi na dobro pacjenta kończy się amputacją kończyny.

Na świecie co 30 sekund wykonywana jest amputacja kończyny. Po dużej amputacji kończyny dolnej w ciągu pierwszych pięciu lat ryzyko śmierci sięga 80%.

Pamiętaj! Nawet jeżeli od wielu lat chorujesz na cukrzycę nie musi rozwinąć się u Ciebie zespół stopy cukrzycowej. Możesz temu zapobiec!

Co zrobić aby ustrzec się przed powstaniem zespołu stopy cukrzycowej?:

  1. Dbaj o prawidłowy poziom glukozy w surowicy.
  2. Zakładaj obuwie numer większe od rzeczywistego numeru stopy, z szerokimi przodami. Najlepiej kupuj buty wieczorem, gdy stopa jest trochę obrzęknięta.
  3. Sprawdzaj ręką przed włożeniem stopy do buta, czy nie znajduje się wewnątrz ciało obce (np. kamień, pinezka).
  4. Nie zawiązuj ciasno obuwia.
  5. Nie spaceruj boso lub w klapkach, to sprzyja uszkodzeniu naskórka i powstaniu rany.
  6. Codziennie myj stopy pod bieżąca wodą, sprawdzając wcześniej łokciem jej temperaturę. Pamiętaj aby nie była zbyt gorąca, ponieważ oparzona skóra staje się miejscem powstania owrzodzenia.
  7. Osusz dokładnie stopy po kąpieli, szczególnie przestrzenie między palcami.
  8. Obejrzyj dokładnie każda stopę, zwracając uwagę na ewentualne uszkodzenie naskórka. Pamiętaj aby sprawdzić przestrzenie między palcami, pięty i stronę podeszwową stóp. Jeżeli masz trudności z obejrzeniem strony podeszwowej, użyj lusterka lub poproś o pomoc drugą osobę.
  9. Zadbaj, aby naskórek na piętach i innych częściach stopy nie pękał. W tym celu codziennie natłuszczaj stopy wazeliną lub kremem zawierającym mocznik. Nie nakładaj kremu między palcami.
  10. W celu skrócenia paznokci używaj pilnika. Paznokieć powinien mieć kształt prostokątny, a nie owalny. Zbyt mocne wycięcie paznokcia na brzegach sprzyja wrastaniu płytki paznokciowej w skórę, a to jest przyczyną powstania rany. Płytka paznokciowa powinna zasłaniać opuszkę palca.
  11. Nie mocz stóp. Zbyt długi kontakt stopy z wodą powoduje szybsze rogowacenie naskórka, pękanie zrogowaceń i powstanie rany będącej źródłem ewentualnej infekcji.
  12. Nie stosuj urządzeń do masażu wodnego stóp.
  13. Nie używaj termoforów, grzejników w celu ogrzania stóp.
  14. Zakładaj skarpetki suche i czyste, najlepiej bezszwowe, zmniejsza to ryzyko tworzenia otarć i pęcherzy od szwów.
  15. Jeżeli masz problem z osłabionym czuciem, unikaj sportów, w których istnieje ryzyko uszkodzenia stóp (np. lekkoatletyka, piłka nożna, tenis, squash).
  16. W wolnych chwilach zdejmuj buty i unoś stopy nieznacznie powyżej siedziska na którym odpoczywasz.
  17. Zgłoś się do lekarza, gdy tylko zauważysz narastające odciski, pęcherze, wrastające paznokcie lub ranę.
  18. Rzuć palenie!

Co zrobić aby zahamować postęp zespołu stopy cukrzycowej po wystąpieniu owrzodzenia?:

Stopa cukrzycowa

  1. Natychmiast zgłoś się do lekarza.
  2. Pamiętaj, że dobrze wyrównana cukrzyca sprzyja gojeniu rany. Dbaj o to aby poziom glukozy we krwi mieścił się w zakresie normy ustalonej przez lekarza.
  3. Stosuj się ściśle do wskazówek lekarza.
  4. Zmieniaj zalecone opatrunki w sposób jałowy. Oznacza to, że jałowy gazik, który zakupiłeś w aptece, po otwarciu opakowania nie może dotknąć żadnej powierzchni (np. stołu, Twojej drugiej ręki). Dwoma palcami chwyć jeden róg gazika i po wyjęciu z opakowania natychmiast połóż na zdezynfekowaną ranę. Następnie, aby gazik nie przesunął się, obandażuj nogę.
  5. Zakładaj luźne obuwie, dostosowane do kształtu stopy po założeniu opatrunku.
  6. Unikaj obciążania chorej stopy. Jeżeli musisz chodzić, zastosuj kule, w celu odciążenia jednej kończyny.
  7. Zawsze w czasie zmiany opatrunku obejrzyj ranę. Zwróć uwagę na otoczenie rany oraz wydzielinę, która sączy się z rany. Jeżeli zauważyłeś, że wokół owrzodzenia zdrowe tkanki są znacznie bardziej opuchnięte lub czerwone w stosunku do dnia poprzedniego, a wydzielina zmieniła swój kolor (z przezroczystego na mętny, żółty) lub ma nieprzyjemny zapach, nie czekaj kolejnych kilka dni na wyznaczoną wcześniej wizytę u lekarza. Zgłoś się na badanie kontrolne następnego dnia.
  8. Kontroluj temperaturę ciała codziennie. Jeżeli w trakcie leczenia zespołu stopy cukrzycowej pojawi się gorączka powyżej 37,5 st.C zgłoś się następnego dnia do lekarza.

Pamiętaj, że łatwiej zapobiegać chorobie niż ją leczyć. Dlatego warto przestrzegać zasad profilaktyki.

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.