HIPERGLIKEMIA I CO DALEJ?

HIPERGLIKEMIA I CO DALEJ?

Poziom cukru we krwi powinniśmy kontrolować w ciągu dnia wielokrotnie. Ale po co? Czy po to, żeby udowodnić sobie, że udaje nam się (bądź też nie udaje) zapanować nad cukrzycą? Nie! Wyniki na glukometrze to jedynie wskazówki, co powinniśmy w danym momencie zrobić.

Zbyt wysokie poziomy cukru we krwi często wywołują u diabetyków poczucie winy i niesprawiedliwe w gruncie rzeczy samosądy – znowu mi się nie udało, jestem do niczego, cukrzyca mnie przerasta. Koncentrując się na „złych” cukrach (które notabene nie są złe, a jedynie nieprawidłowe), zapominamy, że pomiary to nie kara za grzechy, ale drogowskaz na drodze naszej terapii. 

Jeśli na glukometrze pojawi się wynik powyżej normy, najgorsze co można zrobić to poprzestać na obwinianiu się za ten stan rzeczy. Każdy nieprawidłowy pomiar wymaga REFLEKSJI – dlaczego do niego doszło, czy faktycznie to ja popełniłem błędy, czy może są one poza mną, jak na przyszłość uniknąć takich sytuacji, ale i DZIAŁANIA – ponieważ należy sprawnie wrócić do normoglikemii, nie zaliczając przy tym po drodze niedocukrzeń, co się diabetykom często zdarza i powoduje niepotrzebne rozchwianie cukrzycy. 

Przejdźmy do działania
Zbyt wysoki cukier trzeba obniżyć. W tym momencie przydaje się wiedza na temat tego,o ile zwyczajowo obniża nam cukier jedna jednostka insuliny. Średnio jest to redukcja glikemii o 40-50 mg/dl, choć jest to sprawa indywidualna i przeliczniki te mogą się znacznie różnić. O osób z nadwagą i insulinoopornością wrażliwość na insulinę będzie mniejsza, u szczupłych, umięśnionych oraz u dzieci – większa. Warto również pamiętać o tym, że wrażliwość na insulinę może nieco różnić się w ciągu doby. Rano, ze względu na działanie hormonów na korektę możemy potrzebować więcej insuliny (tak, jak potrzebujemy jej więcej w przeliczeniu na WW), a w południe i wieczorem mniej. A zatem, dawkę na korektę obliczamy w zależności od pory dnia oraz własnej wrażliwości na insuliną . 

Załóżmy, że nieprawidłowy wynik 200 mg/dl przytrafił się o diabetykowi, u którego jednostka insuliny obniża glikemię jedynie o 30 mg/dl. Aby powrócić do normoglikemii będzie on potrzebował 3 jednostek insuliny.

Jeśli przecukrzenie jest większe – powiedzmy 320 mg/dl – wówczas trzeba rozważyć ewentualność kwasicy ketonowej i mieć świadomość, że nawet przy lekkim zakwaszeniu insulina będzie działała oporniej i prawdopodobnie będzie konieczna większa ilość jednostek na korektę, niżby to wynikało z samego przelicznika.

Chcąc sprawdzić czy korekta na pewno zaczęła działać nie należy spieszyć się z wykonywaniem kontrolnych pomiarów. Odczekanie godziny to niezbędne minimum. Jeszcze lepiej poczekać dłużej i skontrolować cukier dopiero po 2 godzinach. Zbyt szybkie sprawdzanie wyników i ewentualne dostrzykiwanie kolejnych jednostek leku mogą doprowadzić do nakładania się na siebie dawek insuliny i w konsekwencji do niedocukrzenia. 

Zdarza się też, że diabetycy przeczuwając, że stężenie cukru może być zbyt wysokie nie wykonują pomiaru w ogóle i na oko dawkują insulinę na korektę. Nie wiedząc, jaki jest cukier wyjściowy, ciężko trafić z dawką. Tym bardziej, że nie zawsze nasze podejrzenia są słuszne. Dlatego jeśli podejrzewamy u siebie wynik nieprawidłowy, należy zawsze zdobyć się na odwagę i potwierdzić swoje podejrzenia pomiarem. 

Dlaczego?
Równie ważna jest odpowiedź na pytanie – dlaczego cukier był nieprawidłowy? Osoby korzystające z pomp insulinowych w sytuacji znacznej hiperglikemii powinny zwrócić uwagę na sprzęt. Pompa to tylko urządzenie, które może szwankować. Zdarza się zatkanie wkłucia i choć pompy sygnalizują takie zdarzenie, to jednak zwykle dopiero po pewnym czasie, kiedy poziom cukru we krwi jest już podwyższony. Co więcej, pompa nie alarmuje o przerwanym drenie, kiedy insulina wycieka na zewnątrz. Powodem nieprawidłowego cukru mogą być też zbyt długo noszone wkłucia, które mogą skutkować hiperglikemią – warto zatem dbać o ich regularną rotację. 

Jeśli wykluczymy problemy ze sprzętem trzeba zwrócić uwagę na inne możliwe powody przecukrzeń. Jeśli zdarzają się nam one po posiłkach powodem mogą być błędne wyliczenia wymienników węglowodanowych albo nieuwzględnianie w posiłku dużych zawartości białka i tłuszczu. Nie możemy zapominać, że powodem rannych hiperglikemii mogą być obfite i tłuste kolacje, dlatego powtarzające się wysokie cukry poranne powinny skłonić nas do zwrócenia uwagi na to, co i o której jadamy wieczorem.

Pamiętajmy też zawsze, że choć nie zawsze udaje nam się zidentyfikować przyczynę zbyt wysokiego cukru, ważne jest, by obserwować swój organizm i starać się zrozumieć, co i dlaczego się dzieje. 

Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Bogumił Wolnik, diabetolog

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.