Przygotowanie do podróży chorego na cukrzycę

Przygotowanie do podróży chorego na cukrzycę

Wyjazd poza miejsce zamieszkania na urlop, wakacje lub też w celach służbowych wymaga od osoby chorej na cukrzycę, szczególnie leczonej insuliną, wcześniejszego starannego przygotowania. Aby móc bezpiecznie i bez przygód podróżować należy wcześniej przemyśleć rozwiązanie wszelkich możliwych problemów, jakie mogą się pojawić w związku z cukrzycą (np. co może być potrzebne w przypadku wystąpienia hipoglikemii, hiperglikemii, awarii pompy lub wstrzykiwaczy, glukometru, dodatkowych chorób). Nie należy pozostawiać planowania wszelkich aspektów związanych z leczeniem cukrzycy poza domem na ostatnią chwilę. W razie wątpliwości chory powinien mieć czas na kontakt z lekarzem lub zespołem terapeutycznym.

Po pierwsze należy przygotować wszystkie niezbędne do zabrania rzeczy a więc:

  • preparaty insuliny stosowane w leczeniu cukrzycy (z pewnym zapasem na wypadek rozbicia wkładu z insuliną lub utraty jej aktywności np. z powodu ekstremalnych temperatur); chorzy leczeni preparatami doustnymi powinni zabrać swoje leki
  • wstrzykiwacze do insuliny (w tym zapasowy) i igły
  • glukometr i zapas pasków do glukometru (+ zapasowy glukometr)
  • nakłuwacz do opuszek palców i odpowiedni zapas lancetów
  • paski do badania moczu (bardzo przydatną opcją pozwalającą szybko zorientować się o zagrożeniu rozwojem kwasicy ketonowej w przypadku znacznej i/lub przedłużającej się hiperglikemii jest badanie ciał ketonowych bezpośrednio we krwi – w Polce jest to możliwe przy pomocy glukometru Optium Xido i przeznaczonych do niego specjalnych pasków do oznaczania ketonów)
  • fiolkę z glukagonem
  • tabletki ze sprasowaną glukozą (przydatne szczególnie tam gdzie są np. ograniczenia odnośnie ciężaru przewożonego bagażu jak w przypadku tzw. tanich linii lotniczych lub brak możliwości posiadania przy sobie płynów w większej niż 100 ml objętości np. na pokładzie samolotu, w tym przypadku słodkie napoje np. soczki w kartonikach polecane jako ratujące w hipoglikemii nie znajdą zastosowania).
  • Chorzy leczeni osobistą pompą insulinową powinni dodatkowo zabrać ze sobą:
  • zestawy infuzyjne do pompy wraz ze zbiorniczkami na insulinę (z odpowiednim zapasem na wypadek potrzeby częstszej wymiany)
  • serter do zakładania zestawów infuzyjnych
  • zapasowe baterie do pompy i nakrętkę na baterie
  • środek odkażający
  • indywidualny schemat dawkowania insuliny w przypadku konieczności przejścia na terapię wstrzyknięciami z powodu awarii pompy (jeśli zaistnieje potrzeba odłączenia pompy na co najmniej jedną dobę najwygodniej jest zastąpić wlew podstawowy analogiem długo działającym w dawce równoważnej powiększonej o 10-20%, natomiast bolusy posiłkowe podawane są w postaci wielokrotnych wstrzyknięć w dawkach takich jak w czasie leczenia pompą)

Chory powinien też dysponować pisemną informacją od lekarza prowadzącego o modelu stosowanego leczenia i dawkowania insuliny jak również, danymi dotyczącymi ośrodka w którym jest leczony, wraz z numerem telefonu (na wypadek stanu nagłego).

Dodatkowo należy wziąć ze sobą leki niezbędne do zwalczania objawów infekcji dróg oddechowych w tym gorączki, bólu i pomocne w leczeniu zapalenia żołądka i jelit (środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, leki stosowane w przypadku wymiotów i ostrej biegunki: preparaty do przygotowania roztworów elektrolitów do nawadniania doustnego, probiotyki, loperamid).

Spędzając urlop w krajach tropikalnych lub udając się na zimowy wypoczynek należy przygotować się na działanie niskich lub wysokich temperatur. Nie wolno dopuścić do zamarznięcia insuliny, stąd w przypadku podróży samolotem cały jej zapas przewożony przez chorego musi się znaleźć w bagażu podręcznym a nie w luku bagażowym. Jeśli przebywamy dłuższy czas na mrozie, insulina, zarówno znajdująca się w zbiorniku pompy insulinowej, jak i we wstrzykiwaczu powinna być umieszczona blisko ciała np. w wewnętrznej kieszeni najbliższej ciału warstwy ubrania lub w torbie umieszczonej tuż przy ciele. Podobnie należy postąpić z glukometrem i paskami testowymi.

Insulina zwykle pozostaje stabilna w podwyższonych temperaturach do 37 stopni przez kilka tygodni, ale zabrane w podróż rezerwy insuliny nie powinny być eksponowane na słońce i temperatury powyżej 30 stopni przez dłuższy czas. Do przechowania insuliny można użyć termosu wypełnionego zimną wodą ale nie lodem (ryzyko zamarznięcia insuliny) lub specjalnych pojemników z systemem chłodzącym utrzymującym niską temperaturę. Można też użyć podróżnej lodówki.

Chory leczony pompą może w czasie upałów wymagać częstszej wymiany strzykawki i insuliny w pompie (większe ryzyko powstawania tzw. okluzji i braku podawania insuliny). Jeśli chory na cukrzycę spędza urlop nad morzem z piaszczystą plażą powinien unikać kontaktu zarówno glukometru jak i pompy insulinowej z piaskiem, który może trwale uszkodzić sprzęt.

Najwięcej niepokoju budzi zwykle podróż samolotem, szczególnie dla chorych leczonych ciągłym podskórnym wlewem insuliny pompą osobistą. Przed wyjazdem należy zaopatrzyć się w zaświadczenie od lekarza informujące w języku polskim i angielskim o przewożonym w bagażu podręcznym i bezpośrednio przy sobie sprzęcie i materiałach niezbędnych do leczenia cukrzycy. Przy przejściu przez system kontroli bezpieczeństwa na lotnisku należy uprzedzić personel o posiadanym sprzęcie do podawania insuliny szczególnie o pompie insulinowej. W czasie lotu osoby używające systemu ciągłego monitorowania glikemii powinny tę funkcję wyłączyć (przesyłanie informacji z sensora do pompy droga radiową może zakłócać pracę urządzeń w samolocie).

Staranne i przemyślane przygotowanie pozwoli choremu uniknąć stresów związanych z cukrzycą w czasie podróży i wypoczynku poza domem.

Szczególnie należy przygotować się do podróży samochodem jeśli osobą kierującą jest chory na cukrzycę. Przed rozpoczęciem jazdy należy zmierzyć stężenie glukozy we krwi, które nie powinno być mniejsze niż 5 mmol/l (90 mg%). Przy spadku glikemii poniżej 4 mmol/l (75 mg%) zdolność prowadzenia samochodu może już być upośledzona. Trzeba wówczas spożyć posiłek zanim usiądzie się za kierownicą. Należy zawsze mieć przy sobie tabletki glukozowe i jedzenie, po które łatwo sięgnąć w kabinie samochodu. W przypadku hipoglikemii należy zjechać na pobocze i zatrzymać samochód a następnie poczekać na poprawę samopoczucia (po spożyciu posiłku) zanim będzie można kontynuować jazdę. Szczególną ostrożność warto zachować w przypadku spodziewanego spadku zapotrzebowania na insulinę np. po wysiłku lub zmianie modelu leczenia na bardziej intensywny.

dr n. med. Joanna Nazim

 

Zdrowe żywienie diabetyka za kierownicą

Podróż samochodem to spore wyzwanie dla organizmu, może być ona czasami bardzo wyczerpująca. Wymaga konieczności skupienia uwagi, po za tym kilka godzin w pozycji siedzącej praktycznie bezruchu spowalnia metabolizm i utrudnia trawienie. Organizm musi napracować się nad trawieniem pokarmu, stajemy się wówczas senni, co za kierownicą może być bardzo niebezpieczne.

Dlatego tak ważne jest odpowiednie wspomaganie swojego ciała podczas podróży, poprzez dostarczanie mu odpowiedniej ilości płynów oraz posiłku. Zadbać należy także o odpowiednie przygotowanie na ryzyko wystąpienia ewentualnej hipoglikemii.

Już kilka godzin przed wejściem do samochodu warto unikać pokarmów ciężkostrawnych. W czasie podróży należy jeść, ale nie przejadać się. Lepiej zjeść częściej, ale mniejsze ilościowo lekkostrawne posiłki, które nie będą zalegać w żołądku i powodować uczucia dyskomfortu

i senności. Przede wszystkim warto przygotować posiłki samodzielnie w domu i zapakować je do plastikowych pojemników na podróż.

Wskazane będzie pieczywo pełnoziarniste, produkt ten jest źródłem węglowodanów i ma niski indeks glikemiczny, ich spożycie gwarantuje powolne uwalnianie energii w organizmie. Dzięki czemu poziom glukozy będzie na stabilnym poziomie oraz wpłynie pozytywnie na odczucie sytości. Nie powinno także zabraknąć pełnowartościowego białka w postaci np. chudej wędliny, serka białego lub jajka. Dodatkowo posiłek należy uzupełnić w warzywa i owoce, które oprócz samej przyjemności z ich spożywania dostarczą błonnika pokarmowego, który poprawi pracę przewodu pokarmowego oraz dostarczy witamin i składników mineralnych.

Należy unikać słodkich wysokokalorycznych przekąsek, które dostarczają pustych kalorii (biały cukier, tłuszcz) i mogą zwiększyć nadmiernie poziom glukozy.

W podróży wskazana będzie woda w butelkach pomocna przy nawadnianiu organizmu. Można przygotować termos z herbatą zieloną, owocową lub czarną. Kawa nie będzie wskazana, bo działa ona odwadniająco. Dla osób, które mają problemy z podróżowaniem (choroba lokomocyjna) poleca się spożycie herbaty imbirowej.

Warto nie zapomnieć jednak o najważniejszym, aby w zestawie nie zabrakło cukru, glukozy lub soku, który w razie hipoglikemii skutecznie go podniesie.

Dziecko w podróży

I zestaw

Bułeczka pełnoziarnista posmarowana masłem, z piersią z indyka pieczona w ziołach i przełożona liściem sałaty zielonej.

Składniki

  • bułka (80 g)
  • masło (5 g- 1 łyżeczka)
  • pierś z indyka (30 g - 3 plasterki)
  • sałata zielona (10 g - ok. 5 liści)

Energia = 274 kcal
WBT = 1,0
WW = 4,0

Pojemnik warzyw pokrojonych w słupki

Składniki

  • ogórek zielony (150 g)
  • papryka żółta,czerwona (150 g)

Energia = 70 kcal
WBT = 0
WW = 1,0

Chipsy z suszonych jabłek (30 g)

Energia = 77 kcal
WBT = 0
WW = 1,5

Herbata owocowa (200 g)

Słodki napój, kostki cukru

Wykonanie

Pierś z indyka pieczona w ziołach (5 porcji)

Wartość odżywcza 1 porcji

Energia = 24 kcal
WBT = 0,2
WW = 0

Składniki

  • filet z indyka (200 g)
  • ulubione przyprawy
  • czosnek ( 5 g - 1 ząbek)
  • sól, pieprz

Pierś z indyka umyć, osuszyć. Dokładnie natrzeć solą, pieprzem i zmiażdżonym czosnkiem oraz dowolnymi przyprawami- mogą być suszone lub świeże. Włożyć do rękawa do pieczenia

i wstawić do lodówki na noc. Nagrzać piekarnik do 170 stopni C. Wstawić żaroodporną foremkę, napełnioną do 1/3 wysokości wodą. Do wody włożyć indyka w rękawie. Czas pieczenia będzie zależał od wielkości porcji mięsa. Na każdy kilogram mięsa przypada godzina w piekarniku. Dolewać wodę do formy w miarę, jak wyparowuje. Na koniec rozciąć rękaw by pierś się nie przypiekła.

Chipsy jabłkowe

Składniki

  • jabłko
  • cynamon

Jabłka myjemy, osuszamy i kroimy w jak najcieńsze plasterki w poprzek owoców, środkowymi plasterkami i uderzamy o deskę by wypadły z nich pestki.Plasterki jabłek układamy obok siebie na blaszce wyłożonej papierem, suszymy w temperaturze 60-70 stopniach, najlepiej z termoobiegiem przy lekko uchylonych drzwiczkach piekarnika. Przed pieczeniem można je obsypać odrobiną cynamonu.

II zestaw

Kanapkowe trójkąty z polędwicą sopocką, serem żółtym i dodatkiem rukoli.

Składniki

  • pieczywo tostowe graham (50 g - 2 kromki )
  • masło (5 g - 1 łyżeczka)
  • polędwica sopocka (30 g - 2 plastry)
  • ser żółty (10 g - 1 plaster)
  • rukola (10 g)

Energia = 297 kcal
WBT = 1,9
WW = 2,5

Pojemniczek jogurtu z domowym musli.

Składniki

  • jogurt (200 g)
  • musli domowe (40 g)

Energia = 233 kcal
WBT = 1,3
WW = 2,5

Sałatka z pomidora i kiwi. (ok. 150 g)

Energia = 102 kcal
WBT = 0
WW = 1,0

Woda mineralna. (200 g)

Kostki cukru, słodki napój.

Wykonanie

Kanapkowe trójkąty

Kromkę pieczywa posmaruj masłem, połóż plasterki sera żółtego, polędwicy oraz listki rukoli. Na końcu wszystkie warstwy przykryj kolejną porcją chleba. Przekrój uformowaną kanapkę po przekątnej.

Sałatka z kiwi i pomidora (2 porcje)

Składniki

  • pomidorki koktajlowe (200 g - ok. 15 sztuk)
  • kiwi (100 g - 1 sztuka)
  • liście sałaty (10 g - 5 liści)
  • oliwa z oliwek (10 g - 1 łyżka)
  • sok z cytryny (10 g - 1 łyżka)
  • sól, pieprz

1 porcja

Energia = 102 kcal
WBT = 0
WW = 1,0

Warzywa opłukaj i osusz a kiwi dodatkowo obierze ze skórki. Następnie pomidorki i kiwi pokrój w kostkę, sałatę potargaj i polej oliwą oraz sokiem z cytryny. Przypraw do smaku.

Domowe musli (4 porcje)

Składniki

  • rodzynki (30 g - 3 łyżki)
  • płatki owsiane (80 g - 5 łyżek)
  • sezam (30 g - 3 łyżki)
  • masło (10 g - 1 łyżka)

Na patelni stopić masło, dodać płatki owsiane, sezam. Mieszając podgrzewać tak długo, aż całość nabierze złotożółtego koloru. Do masy dodać rodzynki i odstawić do wystudzenia.

1 porcja zawiera

Energia = 148 kcal
WBT = 0,8
WW = 1,2

III zestaw

Domowe pieczywo z pastą jajeczną i szczypiorkiem

Składniki

  • domowe pieczywo (60 g - 2 kromki)
  • masło (5 g - 1 łyżeczka)
  • pasta jajeczna (100 g - 2 łyżki)

Energia = 356 kcal
WBT = 2,4
WW = 2,5

Marchewkowe babeczki (80 g)

Energia = 217 kcal
WBT = 1,0
WW = 2,0

Pomarańcza obrana i rozdzielona na części w pojemniczku (250 g)

Energia = 118 kcal
WW = 2,5

Herbatka imbirowa (200 g)

Słodki napój, kostki cukru

Wykonanie

Domowe pieczywo

Składniki

  • mąka krupczatka 1 kg
  • nasiona słonecznika (60 g - 6 łyżek)
  • siemię lniane (30 g - 6 łyżek )
  • otręby pszenne (50 g - 1 szklanka)
  • ziarno sezamowe (30 g - 3 łyżki )
  • pestki dyni (20 g - 2 łyżki)
  • sól (1 i 1/2 łyżki)
  • cukier (50 g - 5 łyżek)
  • drożdże (50 g - 1/2 opakowania)
  • 1 litr wody

Składniki połączyć razem, odstawić na 20 minut po wyrośnięciu ponownie przemieszać i odstawić, ale już w formach do pieczenia, po to, aby na nowo podrosły, a następnie piec w temperaturze ok. 180-200 stopni przez ok 1 godzinę.

1 kromka średnio

Energia = 87 kcal
WBT = 0
WW = 1,5

Pasta jajeczna (2 porcje)

Składniki

  • jajka gotowane (150 g - 3 sztuki)
  • serek śmietankowy (50 g - 3 łyżki )
  • natka pietruszki (5 g - czubata łyżeczka)
  • sól, pieprz

Jajka drobno pokroić, połączyć z serkiem białym i wymieszać wraz z przyprawami oraz zieloną pietruszką.

1 porcja

Energia = 160 kcal
WBT = 1,5

Marchewkowe babeczki (4 porcje)

Składniki

  • 500 g marchewki
  • mąka pszenna (100 g - 3/4 szklanki)
  • śmietana 12 % (100 ml - 1/4 szklanki)
  • jajka (200 g - 4 sztuki)
  • 1 łyżeczka kminku
  • sól, pieprz

Obrane i umyte marchewki gotujemy do miękkości (ok. 30 minut) w małej ilości wody. Miksujemy marchewkę, dodając mąkę, śmietanę, jajka i kminek. Doprawiamy solą i pieprzem, cztery miseczki do zapiekania smarujemy masłem, wypełniamy musem z marchewki, wstawiamy w kąpieli wodnej do piekarnika nagrzanego do 150 stopni na 40 minut.

1 porcja

Energia = 217 kcal
WBT = 1,0
WW = 2,0

Dorośli w podróży

I zestaw

Pieczywo z pastą z ciecierzycy

Składniki

  • pasta z ciecierzycy (80 g)
  • chleb orkiszowy (60 g - 2 kromki)

Energia = 183 kcal
WBT = 0,4
WW = 3,5

Jabłko (200 g)

Energia = 98 kcal
WW = 2,0

Mieszanka orzechów (ok. 50 g)

  • włoskie (15 g)
  • nerkowce (15 g)
  • laskowe (15 g)

Energia = 294 kcal
WB = 2,5
WW = 0,5

Woda mineralna (200 g)

Słodki napój, kostki cukru

Wykonanie

Pasta z ciecierzycy (5 porcji)

Energia = 93 kcal
WBT = 0,6
WW = 0,7

Składniki

  • 1 puszka ciecierzycy, może być szklanka ugotowanej suchej ciecierzycy
  • sok z 1/2 cytryny
  • 3 łyżki oliwy
  • szczypta soli i pieprzu

Wszystkie składniki należy zmiksować razem w blenderze.

II zestaw

Pieczywo ze smalczykiem z fasoli

Składniki

  • chleb graham (60 g - 2 kromki)
  • smalczyk z fasoli (80 g - 2 czubate łyżki)

Energia = 253 kcal
WBT = 3,5
WW = 1,0

Sok pomidorowo-gruszkowo-paprykowy (300 g)

Energia = 91 kcal
WW = 1,5

Sałatka wiosenna z ryżem (300 g)

Energia = 121 kcal
WBT = 0,75
WW = 2,0

Herbata zielona (200 g)

Słodki napój, kostki cukru

Wykonanie

Smalczyk z fasoli (20 porcji)

Energia = 52 kcal
WBT = 0,3
WW = 0,4

Składniki

  • olej rzepakowy ( 40 g - 4 łyżki oleju)
  • cebula (120 g - 2 sztuki)
  • majeranek (20 g - 2 łyżki)
  • oregano (10 g - 1 łyżeczka)
  • jabłko (200 g - 1 sztuka)
  • czerwona gotowana fasola (400 g)
  • czosnek (10 g - 2 ząbki)
  • sól, biały pieprz

Na oleju podsmaż na złoto drobno pokrojoną cebulkę i zioła. Jabłko zmiksuj na gładką masę (ze skórką) i odcedzoną fasolę. Dodaj masę do cebuli i smaż, aż całość gładko się połączy i będzie bardzo gorąca. Na sam koniec dodaj czosnek przeciśnięty przez praskę, wymieszaj. Pozostaw do całkowitego ostygnięcia.

Sałatka wiosenna z ryżem (4 porcja)

1 porcja

Energia = 121 kcal
WBT = 0,75
WW = 2,0

Składniki

  • papryka (200 g - 1 sztuka)
  • pomidory (200 g - 1 sztuka)
  • cebula (100 g - 1 sztuka)
  • czarne oliwki (75 g - 1/3 szklanki)
  • ryż suchy (80 g - 1/2 szklanki)
  • sałata (100 g)
  • sok z cytryny (1/2 sztuki cytryny)
  • sól, pieprz do smaku
  • koperek

Ryż, najlepiej długoziarnisty, ugotuj na sypko w lekko osolonej wodzie, odcedź i pozostaw do ostygnięcia. Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę, możesz ją sparzyć wrzątkiem, by straciła swój ostry smak. Pomidory i paprykę pokrój w niewielką kostkę lub paski, oliwki bez pestek w krążki.

Przygotowane pomidory, paprykę i cebulę ułóż na półmisku wyłożonym dokładnie umytymi i osączonymi liśćmi sałaty, dodaje krążki oliwek. Dopraw sałatkę solą i pieprzem do smaku, posyp ugotowanym na sypko ryżem i skrop sokiem wyciśniętym z cytryny.

Sok pomidorowo-gruszkowo-paprykowy

1 porcja

Energia = 91 kcal
WW = 1,5

Składniki

  • papryka czerwona (250 g - 1 duża)
  • papryka żółta (250 g - 1 duża)
  • papryka zielona (250 g - 1 duża)
  • pomidory (750 g - 4 sztuki)
  • gruszki klopsy (400 g - 2 sztuki)
  • cebula (100 g - 1 sztuka)
  • szczypta soli i papryczki chili

Paprykę umyć, wydrążyć gniazda nasienne i pokroić ją na małe kawałki. Pomidory umyć, wyciąć szypułki i pokroić na cząstki. Gruszki umyć, obrać ze skórki i wydrążyć gniazda nasienne. Cebulę obrać. Wszystkie warzywa przecisnąć przez sokowirówkę. Doprawić solą i papryczką chili.

III zestaw

Sałatka makaronowa (400 g)

Energia = 228 kcal
WBT = 1,3
WW = 3,0

Ciasteczka bakaliowe (3 sztuki)

Energia = 252 kcal
WBT = 1,2
WW = 3,0

Warzywa zapakowane w papier ryżowy (300 g)

Energia = 208 kcal
WB = 0
WW = 3,5

Mięta z jabłkiem (200 g)

Słodki napój, kostki cukru

Wykonanie

Sałatka makaronowa (2 porcje)

1 porcja

Energia = 228 kcal
WBT = 1,3
WW = 3,0

Składniki

  • gotowany makaron (140 g - 1 szklanka)
  • rzodkiewka (150 g - pęczek)
  • pomidorki koktajlowe (150 g - 10 sztuk)
  • papryka zielona (150 g - 1 sztuka)
  • szynka z kurczaka wędzona (200 g)

Sos

  • jogurt naturalny (100 g - 1/2 małego opakowanie)
  • musztarda (15 g - 1 łyżka)
  • sól pieprz

Warzywa opłukaj i osącz. Rzodkiewki pokrój w plasterki, pomidorki przepołów na pół, paprykę w kostkę, a szynkę w paski. Z składników sosu stwórz mieszaninę, którą należy wymieszać z wszystkimi składnikami sałatki.

Ciasteczka bakaliowe (ok. 18 sztuk)

1 ciastko

Energia = 84 kcal
WBT = 0,4
WW = 1,0

Składniki

  • mąka (200 g - 1 i 1/2 szklanki)
  • proszek do pieczenia (5 g - 1 łyżeczka)
  • jajko (50 g - 1 sztuka)
  • masło (100 g - 1/2 kostki)
  • mleko (100 g - 1/3 szklanki )
  • laska wanilii
  • rodzynki (70 g - 7 łyżek)
  • cytryna (50 g - 1/2 sztuki)
  • cynamon (5 g - 1 łyżeczka)
  • sól

Z umytej cytryny zetrzeć skórkę i wycisnąć sok. Połącz rodzynki i drobno pokrojoną wanilią i odstaw na noc. Masło utrzeć na puszystą masę dodając jajko, cynamon, proszek do pieczenia. Rodzynki bardzo drobno posiekaj dodaj do masła razem z przesianą mąką i mlekiem wymieszaj. Blachę wysmaruj tłuszczem. Łyżką formuj okrągłe placuszki. Piecz w piekarniku nagrzanym do 180 stopni około 15 minut.

Warzywa zapakowane w papier ryżowy

Energia = 208 kcal
WBT = 0
WW = 3,5

Składniki

  • marchew (200 g - 1 sztuka)
  • papryka (250 g - 1 sztuka)
  • ogórek (200 g - 1 sztuka)
  • papier ryżowy (3 sztuki)

Warzywa opłukuj, obierz i oczyść. Pokrój w grube paski około 1 cm. Papier ryżowy nawilż złóż w pół i zwijaj rulon wraz z warzywami w nim umieszczonymi.

mgr Mariola Klocek

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.