LASEROTERAPIA W LECZENIU RETINOPATII CUKRZYCOWEJ

LASEROTERAPIA W LECZENIU RETINOPATII CUKRZYCOWEJ

Retinopatia cukrzycowa to obecnie główna przyczyna ślepoty na świecie. Wielu pacjentów nie zdaje sobie sprawy z powagi sytuacji a także nie zdaje sobie sprawy, że metodą leczenia tego powikłania jest laseroterapia. Jaki możliwości faktycznie daje laser i jakie ma ograniczenia?


Warto uświadomić sobie, że założeniem laseroterapii jest zahamowanie już istniejących powikłań. Laser wkracza do akcji, kiedy cukrzyca zdążyła już odcisnąć na wzroku duże piętno. Ta metoda leczenia daje szansę na uratowanie wzroku, czyli zatrzymanie zmian chorobowych, jednak nie gwarantuje sukcesu. 

Często ratowanie wzroku odbywa się kosztem jakości widzenia. Jeśli powodem zgłoszenia się do okulisty są zaburzenia widzenia spowodowane retinopatią cukrzycową i zostanie wdrożone leczenie laserem, może okazać się, że komfort widzenia wcale się nie poprawi. Nadrzędnym celem zabiegów laserowych w tym przypadku nie jest bowiem poprawa widzenia, ale powstrzymanie dalszych zmian, które nieuchronnie prowadzą do ślepoty. 

Jakie mamy możliwości?
- Istnieją dwie metody laseroterapii – ogniskowa i panfotokoagulacja. Pierwszą stosuje się miedzy innymi w leczeniu obrzęku plamki. Przypalając zmiany naczyniowe w plamce uszczelnia się je lub zamyka, dzięki czemu niebezpieczny dla tego obszaru obrzęk zmniejsza się. Panfotokoagulację stosuje się w przypadku zmian proliferacyjnych, aby zniszczyć obszary niedokrwienia w siatkówce. Skutkuje to wycofywaniem się nieprawidłowych naczyń krwionośnych (nowoutworzonych patologicznych naczyń proliferacyjnych), które prowadzą do ciężkich powikłań, jak wylewy krwi do siatkówki lub ciała szklistego, odwarstwienia siatkówki czy jaskry wtórnej. Przy czym trzeba zaznaczyć, że na tym etapie zaawansowania powikłań, mimo leczenia leserem może dojść do utraty widzenia – mówi Magdalena Pauk-Domańska, okulistka, pracująca w Ambulatorium Okulistycznym Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego, która na co dzień prowadzi laseroterapię dla pacjentów diabetologicznych. Zabezpieczenie wzroku laserem często nie tylko nie poprawia widzenia, ale wręcz skutkuje trwałym, gorszym widzeniem. Pacjent po laseroterapii może mieć mniejszy kąt widzenia, gorszy kontrast barw, jego oczy są bardziej wrażliwe na światło. Dodatkowo może nastąpić łagodne pogorszenie widzenia centralnego i obwodowego oraz gorsze widzenie w nocy, jednak jak podkreśla nasz ekspert, jest to niewielki koszt, w stosunku do perspektywy utraty widzenia, które wystąpiłoby w przypadku niepodejmowania leczenia laserowego. 

Kontroluj cukrzycę i wzrok
Retinopatia cukrzycowa to powikłanie, które rozwija się w wyniku źle leczonej cukrzycy. Sam fakt chorowania na cukrzycę nie oznacza jeszcze, że u pacjenta rozwinie się retinopatia cukrzycowa. Mówiąc precyzyjniej, w wyniku wahań cukrów, w okresie nieco gorszego wyrównania choroby, może dojść do łagodnych zmian w oku i jest to tzw. retinopatia prosta, która nie wymaga leczenia laserem, a zmiany te często samoistnie wycofują się, kiedy cukry się ustabilizują. Natomiast zmiany proliferacyjne oraz obrzęk plamki to efekt poważnych zaniedbań w samokontroli, zmiany te muszą być leczone i nie ustępują samoistnie w wyniku wyrównania cukrzycy. Przy czym to wyrównanie zwiększa prawdopodobieństwo uratowania wzroku. Można powiedzieć, że dla diabetyka konieczność laseroterapii to czerwona kartka, po której musi nastąpić zaostrzenie kontroli cukrzycy. 

- Cukrzyca typu 1. prowadzi głównie do retinopatii proliferacyjnej, w 1/3 do makulopatii, czyli zmian patologicznych w obrębie plamki. W cukrzycy typu 2. pierwszym objawem retinopatii cukrzycowej bywają zmiany w plamce, jest to główne powikłanie i przyczyna utraty wzroku w tym typie cukrzycy – mówi Magdalena Pauk-Domańska. 

Obok dobrze prowadzonej samokontroli, duże znaczenie mają regularne wizyty u okulisty, podczas których standardem powinno być badanie dna oka. Doświadczony okulista już po zbadaniu dna oka może bezbłędnie zakwalifikować pacjenta do terapii. Dla uzyskania dodatkowych informacji, które mogą posłużyć monitorowaniu leczenia, często wykonuje się kolejne, bardziej specjalistyczne badania, takie jak angiografia fluoresceinowa, tomografia plamki (OCT), USG oka lub dokumentację fotograficzną.

Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Bogumił Wolnik

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.