Czy rozwój cukrzycy typu 2 można zatrzymać dzięki restrykcyjnej diecie?

Czy rozwój cukrzycy typu 2 można zatrzymać dzięki restrykcyjnej diecie?

Dzięki zastosowaniu bardzo restrykcyjnej diety, która pomaga schudnąć 15 kg i więcej, można uzyskać remisję cukrzycy typu 2 – dowodzi badanie brytyjskich naukowców, które opublikował w grudniu tygodnik „Lancet”.

Badanie DiRECT (Diabetes Remission Clinical Trial) przeprowadzili profesorowie Roy Taylor z Newcastle University oraz Mike Lean z Glasgow University. Wzięło w nim udział 49 ośrodków podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) ze Szkocji i Anglii. Placówki zostały losowo wytypowane do przeprowadzenia wśród pacjentów z cukrzycą typu 2 programu odchudzania się przy pomocy restrykcyjnej diety (23 placówki) albo do opiekowania się pacjentami z cukrzycą zgodnie ze standardowymi zaleceniami (26 placówek). Łącznie badaniem objęto 298 pacjentów w wieku 20–65 lat, u których cukrzyca typu 2 została zdiagnozowana w ciągu ostatnich sześciu lat, nieleczonych insuliną i o wskaźniku masy ciała (BMI) 27–45 kg/m2. Połowa pacjentów (149 osób) została objęta programem odchudzającym, a połowa stanowiła grupę kontrolną.

W ramach programu przez 3–5 miesięcy uczestnicy programu odchudzającego musieli stosować bardzo niskokaloryczną dietę (825–853 kcal dziennie), przy wsparciu specjalistów. Po tym czasie, mieli też długofalowe wsparcie ze strony lekarzy POZ w utrzymaniu efektów schudnięcia. Pacjentom odstawiono ponadto leki na nadciśnienie oraz leki przeciwcukrzycowe. 

Po upływie roku pacjenci stracili średnio 10 kg masy ciała, przy czym 24 proc. z nich (36 osób) zrzuciło co najmniej 15 kg. Natomiast w grupie kontrolnej średni spadek masy ciała wyniósł 1 kg i nikomu nie udało się schudnąć 15 kg lub więcej. Remisję cukrzycy stwierdzano u tych pacjentów, u których przez 12 miesięcy wskaźnik HbA1c utrzymywał się poniżej 6,5 proc. bez leczenia farmakologicznego. Udało się to uzyskać u 46 proc. (68 osób) w grupie odchudzającej się intensywnie oraz u 4 proc. (6 osób) w grupie kontrolnej. 

Szansa na remisję w całej badanej populacji pacjentów zależała od tego, ile byli w stanie schudnąć. Nie uzyskano jej u żadnej z 76 osób, które przytyły, udało się ją natomiast osiągnąć u 7 proc. pacjentów, którzy schudli do 5 kg (i utrzymali ten wynik), u 34 proc. pacjentów, którzy schudli 5–10 kg, u 57 proc. tych, którzy straciły na wadze 10–15 kg i aż u 86 proc. tych, którzy schudli 15 kg lub więcej. Tak znaczny spadek na wadze powoduje zmniejszenie otłuszczenia wątroby i trzustki, dzięki czemu organy te mogą wrócić do prawidłowego funkcjonowania – tłumaczy kierujący badaniem prof. Taylor. Jakość życia zmierzona przy pomocy wizualnej skali analogowej (EuroQol 5) poprawiła się w grupie na restrykcyjnej diecie o ok. 7 punktów, natomiast w grupie kontrolnej spadła o niemal o 3 punkty. Poważne działania niepożądane terapii odnotowano u 7 osób (4 proc.) z grupy, która stosowała niskokaloryczną dietę i u 2 osób (1 proc.) z grupy kontrolnej. Nie spowodowały one jednak rezygnacji z udziału w badaniu. 

Z badania DiRECT wynika, że schudnięcie jest nie tylko związane z lepszą kontrolą cukrzycy, ale że może faktycznie prowadzić do trwałej remisji choroby – komentuje prof. Taylor. Jego zdaniem ta praca może zrewolucjonizować sposób leczenia cukrzycy typu 2. Badanie DiRECT, finansowane przez fundację Diabetes UK, jest zaplanowane na dwa lata. Jego celem jest nie tylko znalezienie sposobu na skuteczną długotrwałą remisję cukrzycy typu 2, ale też zrozumienie, dlaczego istotny spadek masy ciała powoduje wycofanie choroby. Prowadzący je naukowcy chcą też sprawdzić, którzy pacjenci z cukrzycą typu 2 mogą odnieść największe korzyści z tej metody – np. czy rolę odgrywa tu czas trwania choroby, przynależność etniczna itd. 

W opinii badaczy długotrwała remisja cukrzycy może znacznie obniżyć koszty opieki nad pacjentami z tym schorzeniem oraz koszty leczenia jego poważnych powikłań, w tym chorób sercowo-naczyniowych czy niewydolności nerek. Dr Elizabeth Robertson, dyrektor ds. badań w Diabetes UK ocenia, że wyniki badania DiRECT po pierwszym roku dają przede wszystkim nadzieję na zmianę jakości życia milionom ludzi na świecie, którzy żyją z cukrzycą lub są nią zagrożeni. Potwierdziła to jedna z uczestniczek badania DiRECT – 65-letnia Isobel Murray, która brała udział w programie odchudzającym i po czterech miesiącach uzyskała remisję cukrzycy. Isobel schudła ponad 20 kg i nie musi już zażywać leków przeciwcukrzycowych. 

To odmieniło moje życie. Miałam cukrzycę typu 2 przez dwa, lata przed badaniem. Brałam różne leki i ciągle ich przybywało, a ja z każdym dniem stawałam się coraz bardziej chora. (…) Teraz nie myślę już o sobie jako o kimś cierpiącym na cukrzycę, przechodzę wszystkie badania kontrolne związane ze schorzeniem, ale nie czuję się już jak osoba chora. Jestem wśród tych szczęściarzy, którzy uzyskali remisję – skomentowała Murray.

Specjaliści podkreślają, że tak bardzo restrykcyjną dietę jest bardzo trudno zastosować, a każdy pacjent z cukrzycą typu 2, który chciałby to zrobić, powinien uzyskać wsparcie i poradę ze strony lekarza.

Źródła:
1. Serwis Medical Xpress
2. Abstrakt z tygodnika Lancet

ADC/MKC/1/2018 

Polityka dotycząca plików cookie. Ten komunikat zobaczysz tylko raz.

Pliki cookie stosujemy, aby zapewnić jak najlepsze działanie naszego serwisu. Korzystanie z tej strony bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na otrzymywanie plików cookie. Ustawienia obsługi plików cookie możesz zmienić w dowolnym czasie. Dowiedz się więcej