Gluten w diecie vs. cukrzyca typu 2 – najnowsze badania

Gluten w diecie vs. cukrzyca typu 2 – najnowsze badania

Dieta bezglutenowa może zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 – wynika z analizy, którą zamieszcza czasopismo „Diabetelogia”1. Z kolei badanie opublikowane w „Journal of Nutrition” dowodzi, że spożywanie dużych ilości produktów z pełnego ziarna może chronić przed zachorowaniem na ten typ cukrzycy2.

Obydwie prace wskazują, że odpowiednia ilość błonnika w diecie może odgrywać ważną rolę w profilaktyce cukrzycy.

Dieta bezglutenowa stała się w ostatnich latach bardzo popularna. Stosuje ją coraz więcej osób, nawet tych, które nie mają ku temu żadnych zdrowotnych przesłanek, takich jak celiakia, alergia albo nadwrażliwość na gluten. Tymczasem eksperci w dziedzinie żywienia zwracają uwagę, że eliminacja produktów zawierających gluten może powodować niedobory innych ważnych składników pokarmowych, w tym żelaza czy błonnika. Pojawiają się jednocześnie badania, które wskazują, że dieta bezglutenowa może zwiększać ryzyko insulinooporności i cukrzycy typu 2.

Im mniej glutenu…

Aby zweryfikować te doniesienia, naukowcy z Massachusetts General Hospital w Bostonie (USA) razem z kolegami z innych ośrodków naukowych w USA oraz z Chin analizowali dane zebrane wśród uczestników trzech dużych amerykańskich badań prospektywnych. Łącznie analizą objęto: ponad 71 tys. pielęgniarek, które brały udział w Nurses Health Study (NHS), ponad 88 tys. pielęgniarek z badania NHS II oraz blisko 42 tys. mężczyzn z badania Health Professionals Follow-Up Study. Ilość spożywanego glutenu we wszystkich trzech grupach oceniano przy pomocy kwestionariusza, wypełnianego co 2–4 lata. Większość osób spożywała od 2 do 12 gramów glutenu dziennie1.

Naukowcy zaobserwowali, że uczestnicy badań, którzy jedli więcej produktów zawierających gluten, spożywali też więcej węglowodanów, w postaci  produktów zbożowych przetworzonych, zawierających skrobię, czy błonnik roślinny. W okresie monitorowania stanu ich zdrowia (20–28 lat), cukrzyca typu 2 rozwinęła się u blisko 16 tys. osób. 

Analiza, w której uwzględniono różne czynniki ryzyka tej choroby, wykazała odwrotną zależność między spożyciem glutenu a ryzykiem cukrzycy typu 2. W odniesieniu do osób spożywających najmniej tego roślinnego białka, tj. od 2,6 do 3,6 gramów dziennie (zależnie od badania), ryzyko cukrzycy typu 2 u osób, które spożywały go najwięcej – od 6,8 do 9,35 gramów – malało o ok. 20 proc. Zależność ta była silniejsza, gdy wyższej konsumpcji glutenu towarzyszyła też większa zawartość otrąb w diecie.

Zdaniem autorów pracy za związek zaobserwowany w badaniu może częściowo odpowiadać fakt, że ograniczenie glutenu w diecie wiąże się z mniejszym spożyciem błonnika z produktów pełnoziarnistych, a także innych wartościowych składników odżywczych. Naukowcy podkreślają jednak, że dokładne mechanizmy leżące u podłoża tej zależności nie są znane. Z wcześniejszych badań wynika m.in., że u zdrowych osób ograniczających gluten w diecie spada liczba korzystnych dla zdrowia bakterii w jelicie grubym, a wzrasta liczba bakterii patogennych. Wykazano również, że usuwanie glutenu z produktów opartych na pszenicy zwiększa ich indeks glikemiczny. Dalsze badania są jednak niezbędne, by zweryfikować zaobserwowaną zależność i zrozumieć mechanizmy, które mogą być za nią odpowiedzialne.

Pełne ziarno w diecie

O tym, że produkty z pełnego ziarna bogate w błonnik mogą obniżać ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2, świadczą wyniki badania naukowców z Centrum Badawczego Duńskiego Towarzystwa Onkologicznego (Danish Cancer Society Research Center) w Kopenhadze2.

Dane do analizy zostały zebrane wśród ponad 55 tys. uczestników wieloletniego studium pt. Danish Diet, Cancer, and Health. Osoby biorące w nim udział miały wyjściowo od 50 do 65 lat. Stan ich zdrowia monitorowano średnio przez około 15 lat. W tym czasie u ponad 7 tys. osób zdiagnozowano cukrzycę typu 2. Szczegółowe informacje na temat konsumpcji produktów z pełnego ziarna (pszenicy, owsa, żyta) pozyskano przy pomocy kwestionariusza spożycia żywności.

Okazało się, że codzienne spożywanie porcji ok. 16 gramów produktów z pełnego ziarna wiązało się z niższym ryzykiem cukrzycy typu 2 – o 11 proc. u mężczyzn i o 7 proc. u kobiet. W grupie, która jadła najwięcej żywności z pełnego ziarna ryzyko cukrzycy było niższe o 34 proc. u mężczyzn i 22 proc. u kobiet, niż w grupie o najniższym jej spożyciu. U mężczyzn spadek ryzyka powiązano z konsumpcją żywności z wszystkich trzech zbóż, u kobiet jedynie z produktami z pszenicy i owsa. 

Źródła:

1. Artykuł: Gluten intake and risk of type 2 diabetes in three large prospective cohort studies of US men and women; October 2018, Volume 61, Issue 10, pp 2164–2173

2. Abstrakt artykułu: Higher Whole-Grain Intake Is Associated with Lower Risk of Type 2 Diabetes among Middle-Aged Men and Women: The Danish Diet, Cancer, and Health CohortThe Journal of Nutrition, Volume 148, Issue 9, 1 September 2018, Pages 1434–1444

oraz materiał z serwisu MedicalXpress

 

 

 

 

UDOSTĘPNIJ POPRZEZ:  
Polityka dotycząca plików cookie. Ten komunikat zobaczysz tylko raz.

Pliki cookie stosujemy, aby zapewnić jak najlepsze działanie naszego serwisu. Korzystanie z tej strony bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na otrzymywanie plików cookie. Ustawienia obsługi plików cookie możesz zmienić w dowolnym czasie. Dowiedz się więcej