Któż z nas nie lubi zmiany na lepsze? Odpowiedz jest chyba dość oczywista – wszyscy liczymy na nowe możliwości jakie taka zmiana przyniesie. Podobnie jest z osobami chorującymi na cukrzycę – wciąż poszukują one rozwiązań pomagających im w codziennych zmaganiach z chorobą.

Niewątpliwie coraz powszechniej stosowanymi i bardzo cenionymi w codziennej praktyce diabetologicznej stają się systemy ciągłego monitorowania glikemii – te dokonujące pomiarów w czasie rzeczywistym i te metodą skanowania. Zarówno w Polsce, jak i na świecie, udało się to uzyskać przede wszystkim dzięki ich refundacji. Obowiązująca od kilku miesięcy 30% refundacja sensorów FreeStyle Libre w Polsce dla wszystkich pacjentów z cukrzycą od 4 do 18 roku życia spowodowała, że jest to aktualnie najtańszy sposób do prowadzenia ciągłego monitorowania glikemii niezależnie od stosowanej metody insulinoterapii (peny czy też osobista pompa insulinowa).

System FreeStyle Libre obecny jest na rynku diabetologicznym już od dłuższego czasu, co zarówno pacjentom, jak i zespołom diabetologicznym pozwoliło na nabranie osobistych doświadczeń w jego codziennym stosowaniu.  Te właśnie doświadczenia użytkowników przyczyniły się w istotny sposób do dalszego rozwój samego systemu  (np. stworzenie nowych funkcjonalności w aplikacji mobilnej FreeStyle LibreLink, z której z powodzeniem korzystają pacjenci, ich rodzice/opiekunowie oraz zespoły terapeutyczne) oraz zaowocowały licznymi publikacjami naukowymi oceniającymi zastosowanie systemu
w praktyce.

FreeStyle Libre w badaniach klinicznych – „To trust or not to trust ?” (Wierzyć czy nie wierzyć? )

Aktualnie nie mówimy już o pojedynczych badaniach przeprowadzonych wśród różnych chorych: z cukrzycą typu 1, cukrzycą typu 2, u dorosłych i dzieci, które potwierdzają, że pomiary poprzez skanowanie są wiarygodne i rzetelne. Teraz możemy śmiało powiedzieć na podstawie metaanaliz badań prospektywnych i badań „real-world”, że stosowanie systemu kontroli glikemii metodą skanowania pozwala na poprawę kontroli metabolicznej cukrzycy także u dzieci i utrzymanie jej na dobrym poziomie przez dłuższy czas. Świadczy o tym nie tylko spadek wartości HbA1c, ale także wydłużenie czasu spędzonego w zakresie docelowym – dzięki skróceniu czasu przebywania w hiperglikemii (>180 mg/dl) oraz redukcji częstości incydentów i czasu trwania hipoglikemii [1]. Wygodny i nieinwazyjny sposób kontroli glikemii powoduje, że wzrasta ilość pomiarów wykonywanych przez pacjentów regularnie przez całą dobę, a dzięki temu zintensyfikowane zostaje leczenie insuliną. Jest to możliwe także dlatego, że osiągnięta dokładność systemu (wskaźnik MARD 9,2%), pozwala nie tylko na podejmowanie decyzji terapeutycznych bez konieczności wykonywania badań tradycyjnym glukometrem, ale także na uzyskiwanie wiarygodnych pomiarów również w niskich zakresach glikemii oraz w całym okresie używania sensora [2].

Między innymi z obserwacji polskich zespołów diabetologicznych wiemy, że systemy skanowania są bardzo wygodnym i pomocnym narzędziem kontroli nawet w trudnych warunkach dużej zmienności glikemii podczas wyjazdów wakacyjnych [3,4]. Uwzględniając jeszcze wysoką ocenę jakości życia należy podkreślić, że wzrasta satysfakcja z holistycznego leczenia cukrzycy przy wykorzystaniu sensorów FereeStyle Libre zarówno samych pacjentów i ich opiekunów, jak i ich lekarzy.

 

Czy system FreeStyle Libre jest przydatny dla dzieci z cukrzycą w codziennej samokontroli?

Dzieci to zawsze szczególna grupa pacjentów –  wymagająca wyjątkowej troski
i doskonale działającego, przetestowanego sprzętu. Z nimi zazwyczaj mamy najwięcej wyzwań związanych z właściwym leczeniem cukrzycy – niełatwo jest w tym wieku utrzymać stabilne poziomy glikemii z wielu różnych powodów. Pozwolę sobie zatem na podstawie obserwacji moich pacjentów pokazać, jak system FreeStyle Libre ułatwia im prowadzenie właściwej samokontroli cukrzycy.

 

Aplikacja FreeStyle LibreLink

Wprowadzenie przez firmę Abbott aplikacji mobilnej LibreLink znacznie poprawiło komfort przeprowadzania samokontroli glikemii przez dzieci. Smartfon to przecież aktualnie „narzędzie”, który każde starsze dziecko, a zwłaszcza nastolatek ma nieustannie przy sobie. Aplikacja mobilna jest możliwa do zainstalowania na większości popularnych smartfonów – z systemem operacyjnym Android 8.0 lub nowszym (pod warunkiem,
że telefon jest wyposażony w funkcję łączności NFC) oraz z systemem operacyjnym iOS
w wersji 12.1 i nowszej. Wystarczy tylko pobrać ją bezpłatnie ze sklepów Google Play lub App Store. Dzięki łatwej dostępności do telefonu częstotliwość skanów dokonywanych samodzielnie przez dzieci znacząco wzrasta – to takie proste! Profesjonalnie przygotowana aplikacja daje pacjentowi dużo więcej korzyści niż tradycyjny czytnik. Użytkownik ma o wiele bogatszy interfejs – pacjent lub jego opiekun na bieżąco ma dostęp do znacznie większej ilości danych i raportów.

Kolejnym bardzo ważnym aspektem praktycznym jest to, że łatwiej ją zaktualizować
a dzięki temu osiągnąć większą dokładność odczytów wraz z kolejną aktualizacją algorytmu. Dzieje się to w sposób automatyczny, w przeciwieństwie do tradycyjnego czytnika, który należy w tym celu połączyć z internetem. Korzystanie z aplikacji FreeStyle LibreLink umożliwia również łatwe udostępnianie swoich wyników opiekunom
w aplikacji LibreLinkUp oraz pracownikom służby zdrowia w systemie LibreView.

 

System LibreView

Stosowanie aplikacji mobilnej pozwala także pacjentowi na udostępnienie swoich danych lekarzowi prowadzącemu terapię poprzez bezpieczną przesyłkę danych do tzw. „chmury”, czyli do systemu analiz LibreView. Po zalogowaniu się do systemu zarówno pacjent, jak i jego lekarz mają wgląd do wszystkich raportów, np. mogą na bieżąco śledzić szacowaną HbA1c (obliczaną z dowolnego okresu obserwacji), obejrzeć tzw. Ambulatoryjny Profil Glikemii, czy też okołoposiłkowy pomiar glikemii. Poprzez funkcję: „Dodaj notatkę” mogą przygotować się do dyskusji z lekarzem na kolejną wizytę
– np. w zakresie specyficznego, konkretnego posiłku, dawkowania insuliny, wysiłku fizycznego czy też wszelkich innych zdarzeń. Jeśli pacjent regularnie przesyła swoje dane – czyli po prostu używa aplikacji mobilnej, lekarz prowadzący mając stały wgląd w jego raporty, w sytuacjach szczególnych może nawet udzielić porady o charakterze telemedycyny! Przykładowo po analizie raportu takiego jak poniżej, pacjenta/rodzica, który rozpoczyna swoją przygodę z FreeStyle Libre, można uspokoić, że system działa dobrze, należy mu zaufać i nie trzeba skanować się ponad 50 razy dziennie – zapis pierwszych dni poniżej (6.02).

 

LibreLinkUp

Kolejnym ciekawym rozwiązaniem, które w praktyce codziennej bardzo pomaga dzieciom i młodzieży z cukrzycą bezpiecznie i w miarę swobodnie żyć, jest opcja LibreLinkUp – czyli  możliwość udostępnienia swoich danych z „chmury” rodzicom lub opiekunom. Szczególnie taka opcja jest przydatna dla kontroli glikemii najmłodszych dzieci – przebywających w przedszkolu czy w szkole oraz nastolatków, którzy z zasady dużo czasu spędzają poza domem i niekoniecznie chcą/mogą być nieustannie w kontakcie telefonicznym z rodzicami. Dla przykładu poniżej prezentuję zrzuty z ekranu smartfona mamy zaprzyjaźnionego nastolatka – Artura lat 17, z wieloletnią, dobrze wyrównana cukrzycą. Gdy w październiku na wizycie kontrolnej dowiedziałam się, że Artur wybiera się na kilkudniową wycieczkę klasową do Londynu, zaproponowałam mamie zainstalowanie opcji LibreLinkUp. Po powrocie była bardzo zadowolona z tego , że mogła ze spokojem obserwować jak dobrze syn samodzielnie radził sobie z kontrolą glikemii.

Kolejny raz opcja LibreLinkUp bardzo się przydała, gdy chłopiec podczas ferii zimowych będąc na nartach w Alpach, chciał spotkać się z kolegami przebywającymi w sąsiedniej dolinie. Rodzice dzięki pozytywnym doświadczeniom z wycieczki zgodzili się na dzień „wolności i samodzielności” – system FreeStyle Libre doskonale sprawdził się
w warunkach zimowego szaleństwa. Skany możliwe były poprzez kurtkę narciarską
i bieliznę termoaktywną, w okresie intensywnego uprawiania sportu, na wysokości ponad 2000 m n.p.m., a odczyty przesyłane poprzez system LibreLinkUp docierały do rodziców nawet w wysokich górach.

 

Podsumowując system FreeStyle Libre jest aktualnie doskonałym sposobem na prowadzenie nowoczesnej samokontroli cukrzycy u dzieci w różnym wieku, w różnych okolicznościach ich codziennego życia z cukrzycą. Wprowadzona w ostatnim okresie refundacja sensorów dla dzieci w wieku 4-18 lat, udokumentowana w badaniach klinicznych poprawa dokładności oraz stosowana powszechnie aplikacja mobilna  spowodowały, że to bardzo kusząca propozycja dla pacjentów chcących aktywnie prowadzić swoje leczenie ale także dla ich rodziców, opiekunów oraz lekarzy.

Piśmiennictwo:

  1. Campbell F, Murphy N, Stewart C i wsp. Outcomes of using flash glucose monitoring technology by children and young people with type 1 diabetes in a single arm study. Pediatric Diabetes 2018; 19: 1294-1301
  2. Karta danych dotyczących wydajności systemy FreeStyle Libre.
  3. Szadkowska A, Gawrecki A, Michalak A, Zozulińska-Ziółkiewicz D, Fendler W, Młynarski W. Flash Glucose Measurements in Children with Type 1 Diabetes in Real-Life Settings: To Trust or Not to Trust? Diabetes Technol Ther. 2018 Jan;20(1):17-24. doi: 10.1089/dia.2017.0287.
  4. Deja G, Kłeczek M, Chumięcki M, Strzała-Kłeczek A, Deja R, Jarosz-Chobot P. The usefulness of the FlashStyle Libre system in glycemic control in children with type 1 diabetes during summer camp. Pediatr Endocrinol Diabetes Metab. 2018;24(1):11-19. doi: 10.18544

 

Dr hab. n. med. Grażyna Deja

Klinika  Diabetologii Dziecięcej

Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

 

FreeStyle Libre i powiązane nazwy handlowe są znakami towarowymi firmy Abbott Diabetes Care, Inc. w różnych krajach.

© 2020 Abbott ADC-19933